Bedenkingen, mijmeringen, oprispingen.

donderdag 26 december 2013

CENSUUR IN OORLOGSTIJD


De leden van PEN Vlaanderen vzw kregen een voorstel voor nieuwe statuten, bij één artikel stel ik me toch vragen:



1.    PEN staat het principe van ongehinderde doorstroming van ideeën binnen iedere natie en tussen naties onderling voor; de leden verplichten zich ertoe, elke onderdrukking van meningsuiting in het land en de gemeenschap waartoe zij behoren, tegen te gaan. PEN spreekt zich uit voor een vrije pers en verzet zich tegen censuur in vredestijd.


Nu heb toch heel wat bezwaren tegen het laatste woord: vredestijd. Als België en zijn eventuele geallieerden de agressor zijn in een gewapend conflict, lijkt het me dat wij allen tezamen ons moeten verzetten tegen de eventueel bijna zekere censuur die daarvan het gevolg kan zijn.
Dit is volgens mij een beetje platbroekerij.
Ik denk dat ik het voorstel nog eens goed ga doorlezen.


maandag 23 december 2013

MENGELWERK


Vandromme en echtgenote
Enkele dagen geleden kreeg ik het blad van de Vereniging van Vlaamse Letterkundigen vzw (VVL) met name "De Auteur". Op de voorpagina prijkt een foto van de dit jaar (2013) meest gelezen dichter in Vlaanderen, de 71-jarige Jozef Vandromme. Meest gelezen? Als je op de kalender "De Druivelaar" staat zou je dat kunnen denken, maar ik ken niet veel mensen die het afgescheurde kalenderblaadje omdraaien om te zien wat voor onzin daar weer staat. Als Jozef Vandromme staat voor wat DE AUTEUR in Vlaanderen is - hij is gefotografeerd staande voor op iets wat net geen "patattenveld" is - hoeft het voor mij niet meer en heb ik - zelf 74 jaar - voor de laatste keer mijn lidgeld gestort aan deze oude mannenclub.
                                    
***
Vandaag had ik mijn boodschappentas vergeten en heb me in Spar een nieuwe moeten aanschaffen, wat ik helemaal niet erg vind, want voor één schamele euro loop je lange tijd met een kunstwerk rond en je kunt er vier wijnflessen in kwijt zonder dat ze omvallen (die zijn voor mijn vrouw!). Zoals je waarschijnlijk weet (of niet weet) zijn op deze tassen schilderingen afgebeeld van hedendaagse en overleden schilders. Ik heb er eentje met "Zomermiddag" (2010) van Frieda Van Dun en ik wilde me er nog een tweede kopen, maar helaas. Ik kon kiezen uit enkele andere en heb dan maar "Herfst" (1913) van Rik Wouters meegenomen. Van de zomer in de herfst lijkt me op mijn leeftijd de juiste keuze. Ik wil nog enkele jaartjes wachten om een nieuwe boodschappentas te kopen, alleen hoop ik dat er dan eentje is met "Lente" want aan "Winter" wil ik nog niet beginnen.

***
Zaterdagavond (21/12) werd de 10.000ste bezoeker verwacht in Filmhuis Klappei en die is er ook gekomen, een zij. Zij kreeg een bon voor een heel jaar gratis film in Klappei, een mooi boeket bloemen, een fles met iets alcoholisch en enkele boeken van dichter-romancier Marc Pairon. Alle leden van de Vlaamse Vereniging van de filmpers kregen een uitnodiging toegestuurd, twee - onder wie ik zelf - waren er opgedaagd, terwijl ze toch, ik ben er zeker van, niet allemaal "Io e te" van Bertolucci hebben gezien (die was namelijk geprogrammeerd), even HUMO citeren:
 


De ooit door Quentin Tarantino uitgesproken boutade dat cineasten niet noodzakelijk beter worden naarmate ze ouder worden, wordt deze week enigszins ondergraven door de Italiaanse grootmeester Bernardo Bertolucci, die op 73-jarige leeftijd een heel mooie comeback maakt met dit sprankelende portret van twee jonge outcasts.
Outcast nummer één, Lorenzo (Jacopo Olmo Antinori), is een getroubleerde veertienjarige die songs van The Cure, Arcade Fire en Muse op de iPod heeft staan, zijn boontjes met een strootje uit zijn bord probeert te zuigen (ah, de lastige puberteit!), en zijn moeder stekelige dilemma's voorlegt, zoals: ‘Als jij en ik de laatste mensen op aarde waren, zouden we ons dan met elkaar voortplanten?’ Die schunnige Bernardo toch!
En in plaats van met de rest van de klas een week op skivakantie te trekken, slaat Lorenzo een voorraad colablikjes in en verschanst hij zich samen met zijn mierenkolonie en een exemplaar van Anna Rice' ‘Interview With the Vampire’ als een soort vrijwillige banneling in de kelder van de woontoren. Gewoon omdat hij liever een tijdje alleen wil zijn (al vergeet hij niet om de telefoontjes van zijn moeder te beantwoorden en verslag uit te brengen van allerlei fictieve sneeuwballengevechten).
Lorenzo's zelfopgelegde isolement wordt evenwel doorbroken door outcast nummer twee: zijn halfzus Olivia (Tea Falco), een bloedmooie junkie die in de kelder komt afkicken van haar heroïneverslaving. Hoe het gaandeweg begint te klikken tussen die twee zielen, moet u zelf maar eens gaan bekijken.

Erg waarschijnlijk is dat ze ofwel naar 'Foyle's War' of naar 'Strickly come dancing" (ook een guilty pleasure van mij) zaten te kijken. En dan maar jammeren dat filmzalen zoals Cartoon's steeds opnieuw strijd moeten leveren om te overleven, terwijl in Klappei op woensdagmiddag regelmatig kinderen moeten worden geweigerd, en dat men er films van Bunuel, Almodovar, Antonioni, de gebroeders Taviani en Jeff Nicholls kan zien, en er ook heel wat films uit  derdewereldlanden kan gaan bekijken, naast Chileense, Griekse en bedenk er zelf nog maar wat bij. Laatst nog het haast helemaal vergeten "Yol" uit Turkije.
Wat meer aandacht zou Klappei erg goed doen.
                                                               
***
Het is meer dan waarschijnlijk dat je het woordje "hometrainer" in je woordenschat hebt zitten.
Deze ochtend ontdekte ik er echter een nieuwe betekenis van. Ik vroeg aan de verantwoordelijke van de groenten wat nu komkommers en wat nu courgettes waren en terwijl ze deze aanwees vertelde ze erbij dat ze deze "hometrainers" noemden. En zeggen dat wij vroeger in die zin over bananen spraken.


zaterdag 21 december 2013

ZEVEN JAAR GELEDEN: John Riedijk overleden

Als je op de website van de Koninklijke Bibliotheek gaat, kun je daar ongeveer 110 titels vinden die door John Riedijk werden vertaald voor mijn uitgeverij en later voor Facet, waar ik de verantwoordelijke uitgever was.

Hierbij vind je een klein aantal afbeeldingen van boekomslagen van boeken die door John werden vertaald.

Eerder toevallig is deze mix ontstaan, je vindt er de vooral op meisjes gerichte titels van Federica de Cesco, die echter ook wel een politieke boodschap hier en daar wisten te verbergen. In "De gouden daken van Lhasa" krijgt de Chinese bezetter van Tibet ervan langs en in "Melina en de dolfijnen" wordt er verwezen naar de genezende kracht die van het zwemmen met dolfijnen uitgaat.

Het Australisch Engels van Jennings en Gleitzman "Dat doe je niet", "Dodelijk" en "Boosaardig" was voor John een echte uitdaging.

Daarnaast wist hij zich perfect in te leven in de erg gevoelige titels van Sherryl Jordan "De stam van Anshur" en "Geheim Sacrament", en dan weer over te schakelen naar  "Kamelengezicht", om vervolgens een nieuwe vertaling aan te vangen van het boek van Jacqueline Woodson "Zacht als de wind".

De tongbrekers van Kaye Umansky moet ik zeker vernoemen, want met "Pongwiffy" had zelfs een Engelssprekende lezer wel wat moeilijkheden. Maar John niet! Een werkelijk hoogtepunt in het leven van een uitgever en een vertaler.

Ik zal de lange gesprekken die Nadine en ik met John hadden altijd blijven missen, ieder bezoek van deze zachtmoedige boeddhist van het zuiverste water was een feest.


woensdag 18 december 2013

SPIEGELTJE, SPIEGELTJE...


Spiegelzaal
Het Vlaams Fonds voor de Letteren (VFL) nodigt nogal wat mensen uit om samen te klinken op een nieuw letterenjaar. Je kunt er dan luisteren naar de nieuwjaarsbrief van een gevestigd schrijver, vertaler en illustrator (die dat uiteraard niet gratis hoeven te doen, weer een gelegenheid om vriendjes te bevoordeligen). Er wordt door het VFL wel vergeten dat die gevestigde schrijvers ooit debutanten waren en toen zeker niet in aanmerking kwamen om hulp van datzelfde VFL te krijgen, maar nu ze gevestigd zijn wordt er op hun rug door datzelfde VFL gepronkt, hier en in het buitenland, zelfs als ze zelf voor de contacten in datzelfde buitenland hebben gezorgd en soms jaren naar een uitgever in Vlaanderen en Nederland hebben gezocht.
Ik ben wel benieuwd wie de Parnassusprijs krijgt, want vanaf de eerste tot de laatste winnaar kon ik met de keuze instemmen.
Natuurlijk ben ik benieuwd wat dat alles weer aan de belastingbetaler gaat kosten en als ze dan toch geld willen uitgeven, kunnen ze beter geen feestjes geven maar het op de bankrekening van niet-gevestigde auteurs storten.
Ik heb echter nog een radicaler voorstel, waarom het VFL niet afschaffen, daar wordt alleen maar aan vriendjespolitiek gedaan en die vriendjes zijn zeker geen niet-gevestigde auteurs. Het geld zou dan bijvoorbeeld kunnen gaan naar het Letterenhuis, die hun budget voor 2014 met 15% hebben zien dalen.

Informatie voor partycrashers: Spiegelzaal van het Paleis op de Meir, Meir 50, 2000 Antwerpen op vrijdag 17 januari 2014 om 19.30 uur.

maandag 16 december 2013

17 DECEMBER


Op 17 april was je er niet meer, je was voor altijd van ons weggegaan. Morgen scheuren wij het blaadje van de scheurkalender niet af, we slaan die dag over, een dag die uitloopt in een volle maan, de maan waar je zo van hield.

vrijdag 13 december 2013

VERZIN ZELF OOK WAT


BEN JE VOOR DE RECESSIE
STEM DAN ELIO DI RUPO

BELGIE
PAK DE POEN SHOW
VAN
3 KONINGINNEN

BELGIE
HET BLIJFT IN DE
FAMILIE


woensdag 11 december 2013

JE HEBT ZO VAN DIE DAGEN


Gods familienaam is niet "Verdomme".
    Onbekende auteur

Als er al een god is, dan moet godsloochening voor hem een lichtere belediging zijn dan godsdienst.
   Edmond de Goncourt

Heb je god gevonden? Als niemand hem binnen de 30 dagen opeist, is hij de jouwe.
   Onbekende auteur

God is een ingebeelde ziekte die geneest omdat niemand eraan doodgaat.
   E.M. Cioran

Is de mens een van gods blunders, of is god een blunder van de mens?
   Nietzsche

Als godsloochening zich nog verder verspreidt, wordt het een religie die even onverdraagzaam is als de bestaande.
   Gustave le Bon



maandag 9 december 2013

VIJGEN NA 3 DECEMBER


Joseph Conrad werd geboren als Jozef Teodor Konrad Nalecz Korzeniowski uit Poolse ouders op 3 december 1857 in Berdytsjiv (Rusland - tegenwoordig Oekraïne). Toen hij vier jaar was, werd zijn vader verbannen wegens het schrijven van opruiende geschriften. Vier jaar later verloor hij zijn moeder aan tuberculose en weer vier jaar later stierf zijn vader. Hij werd opgevangen door een oom, maar vier jaar later, hij was zestien, liep hij weg en belandde in Marseille, waar hij aanmonsterde op een Frans schip. In 1878, hij was net 21 jaar, was hij zo zwaarmoedig dat hij probeerde zelfmoord te plegen door zichzelf in het hart te schieten. Hij miste! Hij herstelde en monsterde opnieuw aan, deze maal op een schip van de Engelse handelsvloot, wat het begin was van een zestienjarig avontuur op zee, als visser, smokkelaar en kapitein. Maar het was ook daar dat hij begreep dat zijn Poolse naam voor Engelssprekenden onoverkomelijk was, zodat hij zich omdoopte tot Joseph Conrad.

Zijn verlangen om Afrika te zien, werd ingelost toen hij aanmonsterde op een schip dat de Congorivier opvoer. Deze reis ligt aan de basis van Hart der Duisternis, boek dat later als basis zou dienen voor heel wat verfilmingen en uiteindelijk voor het filmisch meesterwerk Apocalyps Now.
Maar ook zijn Toean Jim (Lord Jim) werd verfilmd , eerst door Victor Fleming in 1925 en in 1965 door Richard Brooks met sterren zoals Peter O'Toole, James Mason en Curd Jurgens. Als je de films en televisiefilms optelt die naar Conrads werk zijn gemaakt kom je aan zesenzestig stuks.  


zondag 8 december 2013

ERE WIE ERE TOEKOMT


DE 26ste EUROPEAN FILM AWARDS: DE WINNAARS

De meer dan 2.900 leden van de European Film Academy – filmmakers uit heel Europa- hebben gestemd voor de winnaars.

THE BROKEN CIRCLE BREAKDOWN
Veerle Baetens heeft voor haar vertolking in THE BROKEN CIRCLE BREAKDOWN de Europese Filmprijs voor Beste Actrice ontvangen, de verzilvering van één van de vijf nominaties voor deze film.
Ook regisseur Tom Van Avermaet viel in de prijzen met DOOD VAN EEN SCHADUW bekroond als Beste Europese Kortfilm. De prijs voor de Beste Animatiefilm werd uitgereikt aan de coproductie THE CONGRESS van Ari Folman. En de EFA Young Audience Award ging naar NONO, HET ZIGZAG KIND van regisseur Vincent Bal.

De winnaars:

EUROPEAN FILM

LA GRANDE BELLEZZA (THE GREAT BEAUTY) Italië/Frankrijk , 140 min
 
 

GEREGISSEERD DOOR: Paolo Sorrentino
GESCHREVEN DOOR: Paolo Sorrentino & Umberto Contarello
GEPRODUCEERD DOOR: Nicola Giuliano & Francesca Cima

EUROPEAN COMEDY

DEN SKALDEDE FRISØR (LOVE IS ALL YOU NEED) Denemarken, 111 min
GEREGISSEERD DOOR: Susanne Bier
GESCHREVEN DOOR: Anders Thomas Jensen & Susanne Bier
GEPRODUCEERD DOOR: Sisse Graum Jørgensen, Vibeke Windeløv

EUROPEAN DISCOVERY – Prix FIPRESCI

OH BOY Duitsland, 83 min
GESCHREVEN & GEREGISSEERD DOOR
: Jan Ole Gerster
GEPRODUCEERD DOOR: Marcos Kantis & Alexander Wadouh

EUROPEAN DOCUMENTARY

THE ACT OF KILLING Denemarken /Noorwegen/G.-B., 159 min
GEREGISSEERD DOOR: Joshua Oppenheimer
GEPRODUCEERD DOOR: Signe Byrge Sørensen

EUROPEAN ANIMATED FEATURE FILM

THE CONGRESS Israel/Duitsland/Polen/Luxemburg/Frankrijk/België, 120 min
GESCHREVEN EN GEREGISSEERD DOOR: Ari Folman
ANIMATIE: Yoni Goodman 

EUROPEAN SHORT FILM

Kortfilm nominatie Valladolid

DOOD VAN EEN SCHADUW (DEATH OF A SHADOW) België/Frankrijk 2012, 20 min, fictie
GEREGISSEERD DOOR: Tom Van Avermaet
GEPRODUCEERD DOOR: Ellen De Waele

EUROPEAN DIRECTOR

Paolo Sorrentino voor LA GRANDE BELLEZZA (THE GREAT BEAUTY) Italië/Frankrijk
EUROPEAN ACTRESS

Veerle Baetens in THE BROKEN CIRCLE BREAKDOWN België, 100 min
GEREGISSEERD DOOR: Felix van Groeningen
GESCHREVEN DOOR: Carl Joos & Felix van Groeningen
GEPRODUCEERD DOOR: Dirk Impens
EUROPEAN ACTOR
Toni Servillo in LA GRANDE BELLEZZA (THE GREAT BEAUTY) Italië/Frankrijk

EUROPEAN SCREENWRITER

François Ozon voor DANS LA MAISON (IN THE HOUSE) Frankrijk
EUROPEAN CINEMATOGRAPHER – Prix CARLO DI PALMA
Asaf Sudry voor LEMALE ET HA’HALAL (FILL THE VOID) Israel

 
EUROPEAN EDITOR
Cristiano Travaglioli voor LA GRANDE BELLEZZA (THE GREAT BEAUTY) Italië/Frankrijk

EUROPEAN PRODUCTION DESIGNER
Sarah Greenwood voor ANNA KARENINA G.-B.

 
EUROPEAN COSTUME DESIGNER
Paco Delgado voor BLANCANIEVES Spanje/Frankrijk


EUROPEAN COMPOSER
Ennio Morricone voor THE BEST OFFER Italië

EUROPEAN SOUND DESIGNER
Matz Müller & Erik Mischijew voor PARADIES: GLAUBE (PARADISE: FAITH) Oostenrijk/Duitsland/Frankrijk


EUROPEAN YOUNG AUDIENCE AWARD
 
NONO, HET ZIGZAG KIND (THE ZIGZAG KID) van regisseur Vincent Bal (Nederland/België)

EUROPEAN FILM ACADEMY LIFETIME ACHIEVEMENT AWARD
Catherine Deneuve


EUROPEAN ACHIEVEMENT IN WORLD CINEMA
Pedro Almodóvar

EUROPEAN CO-PRODUCTION AWARD– Prix EURIMAGES
Ada Solomon

PEOPLE’S CHOICE AWARD for Best European Film
THE GILDED CAGE (La Cage Dorée) Portugal/Frankrijk
 

maandag 2 december 2013

HEDEN ROOD, MORGEN DOOD


Met Heden rood, morgen dood van Jonathan Sonnst (Geert Den Haerynck, Eeklo, 1976) is het zoiets als met een film die in twee delen wordt uitgezonden en dit met een week verschil, zodat je aan het begin van het tweede deel een korte opfrisser krijgt van deel een.
Maar met een boek van 310 pagina's ligt het anders en in Heden rood, morgen dood (zijn 11de boek) staat er op pagina 310 Einde seizoen 1. Inderdaad, als je erover nadenkt is deze misdaadroman zonder ook maar enige wijziging uitermate geschikt voor een televisieserie (waar ze later dan nog een speelfilm uit kunnen distilleren).
Je moet maar hopen dat het tweede deel, Dode honden bijten niet, zo snel mogelijk in de winkel ligt, omdat je anders het hele eerste deel opnieuw moet lezen, wat echter geen straf is, dat verzeker ik je. 
Het boek springt regelmatig van heden naar verleden en terug en we leren Eva Kemp kennen, zij werkte voor de NAVO vooraleer ze zich ging verschuilen in Nigeria in een compound van de Black Hearts, een zogenaamde particuliere militaire uitvoerder (PMU). Dit is een zootje ongeregeld van allerlei nationaliteiten die hun eigen naam verbergen achter de gekste pseudoniemen, zoals daar zijn: Grote Straat, Kaffer, Kurk, de Rattenvanger, het Monster, de Tandenfee en allemaal staan ze onder de leiding van Sultan, een nationalist zonder land. Eva wordt Zwaluw en na enkele ingrijpende gebeurtenissen, met enkele moorden als ontbijt, middagmaal, en souper vinden we Eva terug als Erica Steen, juriste. Maar als ze dacht zich daar te kunnen verbergen dan is er nog De Blauwe Kamer, een geheime organisatie waarvan de leden, die meestal tot de gerechtelijke zijde van de macht behoren en hierbij worden geholpen door de geheime diensten, vonnissen uitspreken over hen die zij onvoldoende gestraft vinden en dat vonnis ook laten uitvoeren. Zo is er de brandstichter die zijn eigen huis in de fik ziet gaan en de niet-veroordeelde huisjesmelkster die wordt opgesloten in de kelder van een van haar woningen.
Jonathan Sonnst vertelt het verhaal van deze genadeloze Eva/Zwaluw/Erica met de vaart van omvallende dominostenen.
Je neemt er de enkele taalfouten (brousse komt niet voor in Van Dale) en het slordige gebruik van leestekens bij in koop.
Heden rood, morgen dood verscheen bij Witsand Uitgevers, kost 14,95 € en kreeg het ISBN 978-94-9038-287-2 mee. We zien hem volgend jaar zeker terug op de shortlist van de Hercule Poirot prijs en de Diamanten Kogel.