Bedenkingen, mijmeringen, oprispingen.

vrijdag 21 november 2014

EEN CULTFILM



POINT BLANK (1967)
MGM
REGIE: John Boorman
SCENARIO: Alexander Jacobs, David Newhouse, Rafe Newhouse naar The Hunter van Richard Stark
MET: Lee Marvin, Angie Dickinson, Keenan Wynn, Caroll O’Connor, John Vernon, James Sikking
Het is bijna symbolisch te noemen dat Lee Marvin als Chico de leider van een groep motorrijders een gevecht aangaat met Marlon Brando als Johnny in The Wild One (1953), want in hun verdere carrière wisten ze beiden hun niche te vinden in filmland. We weten wat Brando in zijn verdere films deed, maar Marvin wil men wel eens vergeten, omdat er new kids on the Block kwamen, zoals de wreker Charles Bronson. Marvin was de oude school waarbij ook Robert Mitchum hoorde, hij sprak haast hetzelfde, alleen dronk hij waarschijnlijk niet zoveel als Mitchum, en in tegenstelling tot Mitchum had Marvin het in veel van zijn films moeilijk met de vrouwtjes. Marvin was dikwijls die eenling die als iets hem niet zinde een stormram was. Vóór Point Blank had hij een erg intense gangster neergezet in The Big Heat (1953 - naast Glen Ford) van Fritz Lang, waarin hij een cataloog van ‘slechtheid’ bij elkaar speelde, de scène waarin hij Gloria Grahame een kop hete koffie in het gezicht gooit blijft je voor altijd bij,  was hij samen met Neville Brand een ‘slechte’ in de western Gun Fury (1953) van Raoul Walsh, speelde hij in zijn bijrol als een van de ‘slechten’ in Bad Day at Black Rock (1955) van John Sturges haast iedereen van het scherm, met uitzondering voor Spencer Tracy, In Pete Kelly’s Blues (1955) van en met Jack Webb is hij a good guy maar ook daarin is hij de  dominante figuur in iedere scene waarin hij speelt, maar in The Killers (1964) van Don Siegel geeft hij al een voorafschaduwing van wat hij later in Point Blank zal neerzetten.
 
HET VERHAAL: Walker is meer dood dan levend achtergelaten in een gevangeniscel door zijn partner-in-crime Mal Reese. Het tweetal onderschepte een geldwissel op Alcatraz, maar Reese speelde dubbelspel en schoot hem neer en onder medeneming van zijn vrouw en Walkers deel van de buit is hij verdwenen. Maar Walker slaagt erin te ontsnappen en vindt uit dat zij werden ingehuurd om de overval te plegen in opdracht van een organisatie die overal en nergens aan de touwtjes trekt. Reese wilde het geld gebruiken om zich in te kopen in deze misdaadorganisatie die zichzelf The Organisation noemt. Deze is ondertussen zo groot geworden dat ze zich zelfs in de legale wereld beweegt en het uittrekken van een dergelijk groot bedrag om Walkers zwijgen te kopen, kan zelfs niet meer.
Dat kan Walker echter geen ene moer schelen, hij is vastbesloten om zijn deel binnen te halen, en de manier waarop hij te werk gaat laat een spoor van doden achter. De vraag die je moet kunt stellen is niet of hij zal slagen, maar je moet je afvragen of dit allemaal wel gebeurt.
Als kijker sta je voor een dilemma, want aan de ene kant voel je mee met Walker die ten slotte werd bedrogen, maar aan de andere kant probeert hij zijn geld wel op een erg gewelddadige manier te innen. Dan is er weer het piepkleine bedrag van 93.000 (659.575 nu) dollar, wat een van de personages de woorden ontlokt: “You threaten a financial structure like this for $93,000?” Maar eigenlijk is het Walker niet om het geld te doen, het gaat hem om het feit dat hij voor dood werd achtergelaten.
Maar is dat allemaal wel echt gebeurd? Het is erg duidelijk in de openingsscène dat Walker de dood al in de ogen ziet en het incorporeren van hallucinaties en flashbacks zou je de indruk kunnen geven dat het hele gebeuren niets anders is dan een wraakactie die ontspringt in het langzaam uitdovende brein van Walker. De soms in een waas gefilmde passages zouden dan weer in die richting wijzen. Ligt Walker dood in een cel in Alcatraz en is Lee Marvin de wrekende geest die net als de mythische man zonder naam uit Clint Eastwoods High Plains Drifter (1973) door de wereld gaat?
Verfilmde Boorman Point Blank dan als een moderne western? Walker doet het zoals vroeger de westernhelden deden wanneer ze het opnamen tegen een hele stad, hij neemt het op tegen een machtige organisatie. Hij is de revolverheld, daar komt ook zijn naam vandaan, Walker, iemand die voorbijgaat.
Point Blank is een interessante variatie op een verhaal van wraak.
Bij het uitkomen kon de film op weinig belangstelling rekenen, maar hij wordt ondertussen beschouwd als een van de beste films van de jaren 60, misschien wel van alle tijden.
 

Geen opmerkingen:

Een reactie posten