NIET TE MISSEN JAN YOORS IN ANTWERPEN
Jan Yoors (1922-1977) werd geboren in Antwerpen in een liberale, culturele en artistieke familie. Op zijn twaalfde liep hij weg van huis en sloot zich aan bij een groep zigeuners. Dat werd een aan en uit relatie voor de volgende tien jaar. Hij schreef daarover het boek ‘Wij Zigeuners’ dat jammer genoeg al lange tijd niet meer in het Nederlands te verkrijgen is. In de Tweede Wereldoorlog werkte Yoors voor de geallieerden bij het redden van de zigeuners die door de Duitsers systematisch werden uitgeroeid. Hij werd tweemaal gepakt en bleef uiteindelijk opgesloten tot aan het einde van de oorlog.
Voor de oorlog studeerde Yoors aan de Antwerpse Koninklijke Academie voor Schone Kunsten en aan het Institut Superieur d’Art de la Cambre in Brussel. Eens de oorlog voorbij zette hij zijn studies verder in Londen aan de School for African and Oriental Studies. Het is in Londen dat hij werd geconfronteerd met de kunst van het tapijtweven. Terwijl hij nooit een opleiding kreeg en alles deed met zelfstudie, werd hij een meester in de tapijtkunst, van figuratief langzaam evoluerend naar abstract.
In 1950 vestigde hij zich in New York en zette daar een atelier op met een enorm weefgetouw. Zijn vrouw Marianne en haar zus, Annebert, volgden hem daar een jaar later. Het New York van die tijd beleefde een artistieke en sociale revolutie: de zwarten begonnen langzaam aan het opeisen van hun burgerrechten, de stad kreeg een steeds stedelijker gezicht en kreeg een haast abstract uiterlijk die aan de lijnen van de al in 1944 gestorven Piet Mondriaan deden denken.
Yoors werd gegrepen door de ‘melting pot’ die New York was en de enige manier waarop hij die kon vastleggen was door middel van fotografie. Hij flitste zwarte joden in Harlem, liep naar Chinatown, ook de Hispanics kwamen aan bod en ver van de mooiste foto’s zijn de Hassidim Joden die hij in hun dagelijks leven kiekte.
Een 70 tal foto’s kun je gaan bewonderen in Fifty One Fine Art Photography, Zirkstraat 20, 2000 Antwerpen.
Mis de kans niet, in Vlaanderen zijn de foto’s van Yoors nauwelijks aan bod gekomen. In 2005 werden enkele van de foto’s tentoongesteld in het Antwerpse Fotomuseum tijdens de tentoonstelling ‘Belgian Photographers 1840 – 2005’, dat was dertig jaar na een Jan Yoors Retrospectieve in Gent.
Allen daarheen.