Bedenkingen, mijmeringen, oprispingen.

zondag 31 december 2023

 

FOTO: Arlette Stubbe
Bert De Bruyne en Walter Soethoudt vieren samen het feit dat Walter voor de tweede keer op de VU-lijst stond. (1982)

donderdag 21 december 2023

17 JAAR GELEDEN

 

Het is nu 17 jaar geleden dat John Riedijk overleed. John vertaalde voor onze toenmalige uitgeverij enkele boeken en verdween dan van het toneel. Hij kwam vanachter de schermen tevoorschijn toen we enkele jaren later een brief uit Nederland ontvingen waarin John vertelde dat hij een Indiaas avontuur achter de rug had en daar niet in armoede had geleefd omdat hij naast zijn ontwikkelingsarbeid vertaalwerk van boeken voor enkele Nederlandse uitgeverijen had verzorgd. Nu hij terug was, wilde hij de oude banden met onze uitgeverij nauwer        






woensdag 13 december 2023

TJA

HUMO

ONAFHANKELIJK WEEKBLAD

 Nr 4345/12 december

Pagina 74/tweede kolom

Bespreking van '"The Best Exotic Marigold Hotel"

Ongegeneerde feelgoodfilm waarin de kruin van de Britse acteursgilde ontspannen door het Indiase decor sloft.




De kale kruin bij monniken heeft een naam: tonsuur (kruinschering). Dat woord is afgeleid van het woord tonsura, het middeleeuwse Latijnse woord voor de bekende kale plek op het hoofd van monniken. Tonsura komt weer van het klassiek Latijnse woord tondēre, dat zoiets als scheren en maaien betekent. Daar danken we ook het woord tondeuse aan.

donderdag 7 december 2023

WITH GOD ON OUR SIDE

 

Net als Dominic Behan (broer van Brendan) de melodie van "The Merry Month of May" voor zijn nummer “The Patriot Game” gebruikte en gezongen werd door Liam Clancy, zo deed Bob Dylan het voor zijn “With God on Our Side ". Behan bekritiseerde Dylan publiekelijk door de melodie als een originele compositie te claimen. Hij ergerde zich omdat de eerste twee coupletten van Dylans lied een parodie waren op zijn eigen lied. Behan was van mening dat de herkomst van Dylans hele oeuvre in twijfel moest worden getrokken. Mike Evans schreef “dat volgens de legende" Dominic tijdens een vroege tour van Dylan door Groot-Brittannië Dylan op zijn hotelkamer belde met een compromisloze tirade. Toen Bob Dylan suggereerde: "Mijn advocaten kunnen met uw advocaten spreken", antwoordde Behan: "Ik heb twee advocaten, en ze zitten aan het einde van mijn polsen.”




Patriot Game

Author: Dominic Behan

Come all ye young rebels, and list while I sing,

For the love of one's country is a terrible thing.

It banishes fear with the speed of a flame,

And it makes us all part of the patriot game.


My name is O'Hanlon, and I've just turned sixteen.

My home is in Monaghan, and where I was weaned

I learned all my life cruel England's to blame,

So now I am part of the patriot game.


This Ireland of ours has too long been half free.

Six counties lie under John Bull's tyranny.

I've thrown out my Bible to drill and to train

To take up my part in the Patriot game.


It's nearly two years since I went away

With the local battalion of the bold IRA,

For I read of our heroes, and wanted the same

To play out my part in the patriot game.


And now as I lie here, my body all holes

I think of those traitors who bargained in souls

And I wish that my rifle had given the same

To those Quislings who sold out the patriot game.


Tune: One Morning In May, or God on Our Side

Copyright Clifford Music Co., Ltd.

https://www.bing.com/videos/riverview/relatedvideo?q=the+patriot+game&mid=CFFC92EE7BB4EFB64AC4CFFC92EE7BB4EFB64AC4&FORM=VIRE




With God on Our Side

Author: Bob Dylan

Oh my name it ain't nothin'

My age it means less

The country I come from

Is called the Midwest

I’s taught and brought up there

The laws to abide

And that the land that I live in

Has God on its side


Oh the history books tell it

They tell it so well

The cavalries charged

The Indians fell

The cavalries charged

The Indians died

Ah the country was young

With God on its side


The Spanish-American

War had its day

And the Civil War too

Was soon laid away

And the names of the heroes

I’s made to memorize

With guns in their hands

And God on their side


Enzovoort

https://www.youtube.com/watch?v=5y2FuDY6Q4M


BRENDAN BEHAN

Borstal Boy is een autobiografisc boek uit 1958 van Brendan Behan . Het verhaal toont een jonge, vurig idealistische Behan, die zijn naïviteit verliest gedurende de drie jaar van zijn straf tot een jeugdgevangenis , waardoor zijn radicale Ierse republikeinse houding wordt verzacht en hij zich opwarmt tegenover zijn Britse medegevangenen. Vanuit technisch oogpunt valt de roman vooral op door de kunst waarmee hij de levendige dialoog van de Borstal-gevangenen vastlegt, waarbij een verscheidenheid van de vele subtiel onderscheidende accenten van Groot-Brittannië en Ierland intact blijft. Uiteindelijk toonde Behan door zijn bekwame dialoog aan dat de Ierse katholieken en de Engelse protestanten uit de arbeidersklasse feitelijk meer met elkaar gemeen hadden via de klasse dan ze hadden aangenomen, en dat de vermeende barrières van religie en etniciteit slechts oppervlakkig waren en werden opgelegd door een angstige middenklasse. Het boek werd in 1958 om onbekende redenen in Ierland verboden ; het verbod liep af in 1970 ‘Borstal Boy’ werd in 2000 opnieuw uitgegeven



BRONNEN: Internet, You Tube, Wikipedia (Liam Clancy), Borstal Boy (Nederlanse versie: 'Gistend Bloed'), 'The Mountain of the women' memoires of Liam Clancy .

donderdag 30 november 2023

32 JAAR GLEDEN

 


32 jaar geleden (30/11/1991) werd het grafmonument van dichter Nic van Bruggen p.p. ingehuldigd op het Schoonselhof (Antwerpen). Dat is ook de dag dat ik de alcohol afzwoor.

maandag 27 november 2023

SCHULD

 


Bleef gisteren even hangen aan een programma op de Nederlandse televisie, waar een commentaarstem veelvuldig en herhaaldelijk sprak over VÈRhuurders. Er werd ook gesproken over het feit dat de stad of de gemeente in het snuitje moet houden wanneer iemand kleine schulden begint op te stapelen, dit dan voornamelijk bij openbare diensten zoals water, gas en elektriciteit en uiteraard bij internetproviders en zo meer. Diensten die stad en gemeente op de hoogte moeten houden van wat er reilt en zeilt in huishoudens die het moeilijk hebben om rond te komen. Een ambtenaar van de schuldbemiddeling neemt het dan over van de schuldenaar, alleen vergat men wel te vermelden dat deze ambtenaar ook in rekening wordt gebracht. Een kleine VÈRgetelheid? Ik erger me steeds meer aan de manier waarop het Nederlands wordt uitgesproken in Nederland, het is helemaal aan het VÈRschalen, ik wil in ieder geval mijn Vlaamse tongval niet VÈRruilen voor de Nederlandse, maar dat zal wel geen VÈRrassing zijn.

dinsdag 21 november 2023

DE INTERNATIONALE


Ontwaakt, verworpenen der aarde!
Ontwaakt, verdoemde in hongers sfeer!
Reedlijk willen stroomt over de aarde
En die stroom rijst al meer en meer.
Sterft, gij oude vormen en gedachten!
Slaafgeboornen, ontwaakt, ontwaakt!
De wereld steunt op nieuwe krachten,
Begeerte heeft ons aangeraakt!

refrein:
Makkers, ten laatste male,
Tot den strijd ons geschaard,
en D’Internationale
Zal morgen heersen op aard.

(Nederlandse bewerking van de Internationale door Henriette Roland Holst.)


Welke socialist kent deze woorden nog? In de tijd (1950) toen mijn vader de kelder aan het witten was, werd er aangebeld en de beller drong er bij mijn pa op aan of hij het werkje wilde stoppen omdat men op 1 mei NIET werkt. Toen zongen ze nog met geheven vuist en uit volle borst dat de Internationale zou heersen op aard. Toen blies de socialistische fanfare op 1 mei alle sossen en andere mensen uit hun bed.

Wel die sossen zijn verdwenen, zijn verweekt. Ze durven enkel nog, in een gezelschap van gelijken, hun mond opendoen. Die sossen verdwenen uit onze buurt omdat er steeds meer buitenlanders kwamen wonen, dat was hun iets teveel, en gingen op zoek naar onderdak in de volgens hen iets betere wijken.

En nu is er een Conner, een Conner die in een fout gezelschap zijn hart luchtte. Gaat hij veel stemmen verliezen? Neen, want het grootste deel van die oude sossen zijn het volledig met hem eens. Die sossen, houden niet van hypocrieten, maar van mensen die hun buik rechtuit spreken.

 

dinsdag 14 november 2023

TOEN WAS GELUK HEEL GEWOON

 


1978. Met den helen bureau gingen we naar de première van 'Doa zit wir kerremes enne loch', de Hasseltse musical op tekst van Louis Verbeeck en Jos Ghysen en muziek van Miel Cools.


"Den helen bureau", dat was het architectenbureau in Hasselt waar ik werkte. En graag werkte. Ik kon in die tijd Hessels kalle als een volbloed Hasselaar. Het bureau droeg de naam van een oud-leraar en van de directeur van het Provinciaal Hoger Instituut voor Architectuur waar ik in 1975 was afgestudeerd. De oud-leraar is een levenslange vriend gebleven. Hij is dit jaar 83 geworden.

Ik had een goede daytime job, vertoefde veel in de wat vreemde doch aangename sci-fi wereld van de Lage Landen, ging veel naar cons zoals SF-conventies werden genoemd - op één ervan heb ik, later, de moeder van mijn kind ontmoet, - ging elk jaar met een stel vrienden een weekend kamperen op de 24 uren van Francorchamps en verder naar Nijvel, Zolder en Zandvoort naar de Grands Prix Formule 1 (die toen nog iets voorstelden), had net de charmes van de 19-jarige Hilde B. ontdekt, had tweedehands een Veronagroene Saab 96 gekocht - de versie met de V4 Ford motor, begon aan mijn pad van professionele lijnentrekker met het illustreren van SF-boeken voor de Duitse uitgeverij Heyne en het Nederlandse Meulenhoff en tijdschriften als Orbit en Hexa...

De wereld was nog (relatief) ongecompliceerd. Een biefstuk eten of een sigaret roken was nog geen halsmisdaad. LEZ-zones en fietsstraten bestonden nog niet. Niemand was bang van standbeelden of woorden of andermans ideeën of straatnamen of schilderijen. Boeken werden nog gelezen, niet verbrand. Meisjes waren nog meisjes en jongetjes jongetjes. Enkel matrozen hadden tattoos... 

Those were the best years of my life of het scheelt niet veel.

vrijdag 3 november 2023

 


Wij woonden in Cairo in 1948, toen de staat Israël werd uitgeroepen, ik was toen 13 jaar en herinner het mij nog heel goed !!!


Overal werden toen oproepen gedaan in de Arabische landen aan de Arabieren in Israël:

DAT ZE OGENBLIKKELIJK NAAR DIE ARABISCHE LANDEN MOESTEN KOMEN WANT DAT ZE ALLE JODEN DE ZEE IN GINGEN DRIJVEN, DE STAAT ISRAËL VERNIETIGEN EN NIET IN DE WEG MOESTEN LOPEN BIJ DIE ACTIES !!!

ISRAËL RIEP TOEN JUIST OP DAT ZE MOESTEN BLIJVEN EN DAT ER NIKS MET ZE ZOU GEBEUREN, DE ARABIEREN DIE BLEVEN KREGEN LATER ALLEMAAL ISRAËLISCHE PASPOORTEN.

DE ARABISCHE VLUCHTELINGEN WERDEN DOOR DE  ARABISCHE LANDEN NIET OPGENOMEN MAAR IN VLUCHTELINGEN KAMPEN GEZET EN DAAR ZITTEN ZE NU, 75 JAAR LATER NOG !!!

Oldtimer

donderdag 19 oktober 2023

GOLD

Israel's fourth prime minister (1969 - 1974), Golda Meir, reveals the main cause of the current conflict:



- What was the name of all this land before World War I? That's when Britain got the mandate over Palestine, what was that Palestine? It covered the entire area from the Mediterranean Sea to the border of Iraq. Both the east and west banks of the Jordan River were called Palestine. I'm a Palestinian myself. I had a Palestinian passport from 1921 to 1948.


dinsdag 10 oktober 2023

STAD IN OORLOG

 

·      Met ‘Stad in Oorlog’ in het Museum aan de Stroom (MAS) kwamen er herinneringen opdoemen, opgedeeld in woede en triestheid.

·      Je ziet er heel wat verordeningen die opgelegd werden door de Duitse bezetters en die ondertekend waren door burgemeester Leo Delwaide, die van meet af meewerkte met de Duitsers, zo moest er geen ‘oorlogsburgemeester ‘ door de Duitsers zelf worden benoemd. Het is hem later zwaar aangerekend.

·      Je kunt het vergelijken met de verordeningen voor het sluiten van cafés vandaag de dag die ondertekend worden door burgemeester Bart de Wever, wat hem zwaar wordt aangerekend door de eigenaars van die cafés en hun klanten.

·      Wat me erg stoorde was het systematisch gebruik van Nazi-Duitsland. Waren alle Duitsers nazi? Duitsland was toen een totalitaire staat, waar Hitler als God over heerste. Waarom het dus niet Hitler-Duitsland noemen, zodat de mensen die geen lid waren van zijn partij, (de NSDAP Nationaal Socialistische Duitse Arbeiders Partij) meteen weer in Duitsers veranderen.

Hitler, die met zijn NSDAP nauwelijks 39,9% van de stemmen haalde, kreeg hulp van de Deutsche Zentrum Partei (Zentrum) en de Duitse Nationale Volkspartij (DNUP) om zijn parlementaire meerderheid te verkrijgen.

·     


De aan kabels opgehangen ‘vliegende bom’ (V1), het eerste onbemand straalvliegtuig, is wel het begin van de ruimtevaart (en dat wordt nergens vermeld). De Duitsers noemden de V1 spottend Kirchkern (kersenpit: niet elke in de grond gestoken kersenpit zal automatisch ontkiemen) en Maikäfer.

·      Wat me echter woedend maakte waren de aan de Duitsers gerichte verklikkersbrieven: zus en zo luistert naar de Engelse radio, U weet wel wat U moet doen. Bij ons thuis was verrader het lelijkste wat je kon zijn.

·      Er is ook aandacht besteed aan het verzet (hoe klein het ook was) en zijn sporadische ‘heldendaden’, die meestal represailles tot gevolg hadden en waarvoor onschuldigen voor het vuurpeloton moesten verschijnen en de schuldigen zich broekschijtend op de achtergrond hielden. Die ‘helden’, met heel wat meer leden aangedikt, waren er natuurlijk wel bij (liefst met de Belgische armband) tijdens de repressie. Met de Duitse overgave waren de ‘helden’ de straat opgegaan, om de door hen genoemde ‘zwarten’ op te pakken, en als het effe kon vrouwen kaal te scheren en sommigen – met de borsten bloot – doorheen hun buurt te laten marcheren. Deze verzetsstrijders en het gepeupel rond hen had de justitie vervangen. Mij is de wrake klonk het, maar velen van hun slachtoffers hadden niks, helemaal niks, misdaan. Heel wat vrouwen waren al kaalgeschoren op vermoedens van collaboratie.

·      Veel van de vrouwen/meisjes hadden het ‘ongeluk’ gehad om verliefd te worden op een Duitse soldaat. Uniformen maken gewoon deel uit van het hele seks-arsenaal.

·    


  De ziekte verdween niet met de Duitsers, want het was ook het geval voor de meisjes/vrouwen die de kauwgom sjiekende coladrinkers die zich Amerikanen en Canadezen noemen, verwelkomden. In september 1944 gingen de mossels van de mokkels open. Ook een tante van me, een zus van mijn vader, deelde in de pret, maar het was een liedje van korte duur, net zoals in de song ‘Rose, Rose, I Love You’, dat later door Frankie Laine werd gezongen:

·      Rose, Rose, I Love You with an aching heart

·      What is our future? Now we have to part

·      Standing on the jetty as the steamer moves away

·      Flower of Malaya, I cannot stay

 

Mijn tante zat wel met een blijvende herinnering.


maandag 9 oktober 2023

ONTWIKKELING? JAJA!

 België heeft in 2021 een bedrag van € 19,5 miljoen aan Palestina toegekend om de humanitaire en ontwikkelingsbehoeften van de Palestijnse bevolking te ondersteunen. Het bedrag is bestemd voor verschillende sectoren, waaronder gezondheid, onderwijs, water en sanitaire voorzieningen, en economische ontwikkeling .

vrijdag 29 september 2023

BRUSSEL, NIET MEER DE SJANSENDE STAD VAN WELEER

 

Uitgeverij Vrijdag heeft zich door de jaren heen een reputatie opgebouwd op het gebied van uitgaven van thrillers.


Een van de eerste was een vertaling van de behoorlijk sterke thriller van Sean Chercover “Chicago Mob”, een Ray Dudgeon thriller, de eerste in een serie, die er echter nooit kwam in het Nederlands, maar die mij tot fan maakte.

Later kwamen veel Vlaamse auteurs die hun sporen verdienden bij andere uitgevers bij Vrijdag aan de deur kloppen, een deur die bereidwillig werd geopend voor: Benny Boudewijns, Guido Eekhout, Rudy Soetewey, Patrick Conrad, Jos Pierreux en Anne-Laure Van Neer.

Hier moesten geen buitensporig hoge vertaalkosten voor worden opgehoest!

Al deze kwaliteit trok uiteraard ook debutanten naar de deur van Vrijdag en ook hier scoorde men met de Hercule Poirot-prijswinnende Dominique Biebau die zich met “Russisch voor Beginners” zomaar ineens een plaats veroverde en zich in het rijtje prijswinnende Vrijdag-auteurs plaatste.


En het zou al slecht moeten aflopen wanneer, in alle toekomstige jury’s voor detectiveromans en thrillers, te weinig stemmen te vinden zouden zijn om het debuut van Dieter Rogiers “Bot Mes”  een tien op tien te geven.  Of het moesten lui zijn zoals Geert Van Istendael, die ooit zelf het genre probeerde en mislukte bij Houtekiet, en Marc Didden die Brussel nog altijd de mooiste stad ter wereld vindt, dit ondanks de voortschrijdende  Brusselse verloedering, want dit debuut vertelt wat anders.  Debuut ja en neen, want  Dieter Rogiers die in Sint-Jans-Molenbeek woont publiceerde al korte verhalen en graphic novels.

In ”Bot Mes” vertelt hij over een Brussel dat met lede ogen het hoofdkwartier van Europa naar Straatsburg zag verhuizen, en in het zog daarvan alle belangrijke bedrijven. Een Brussel dat zijn grenzen gesloten heeft naar Vlaanderen en Wallonie/France en waar de misdadigers hun slachtoffers in het kanaal droppen, het voorbeeld van New York volgend, dat haar lijken in de Hudson deponeert.

In dat Brussel krijgt een Vlaamse journalist een inreisvisum voor twee dagen, tijd genoeg om zijn dochter, die uit het kanaal is opgevist te komen herkennen in het Brusselse lijkenhuis, en vervolgens terug op te rotten. Dat zal niet lukken, want zou het niet die dochter zijn die achter de diefstal en verdwijning van een Breughel zit, die nog steeds niet is teruggevonden, niet door de enige niet corrupte politievrouw, niet door een Amerikaanse miljardair, niet door… Volg het spoor van verrassende plotwendingen en ambigue personages.

“Bot Mes” verscheen op 20 september, mijn verjaardag, dus kwaliteit gegarandeerd. Groetjes vanuit een even smerig Antwerpen, maar wel met haar financiën op orde.

woensdag 27 september 2023

TEGENVOETS

 











Antipodo 

toont een menselijke figuur, wiens houding echter niet helemaal lijkt te kloppen. Door de voeten van de figuur achterstevoren te plaatsen refereert Argote aan historische afbeeldingen van mensen die “aan de andere kant van de aarde” leven. Deze afbeeldingen tonen vaak semi-monsterlijke wezens en vertellen zo, aldus de kunstenaar, hoe “de ander” vaak met vrees en verachting beschouwd werd (en wordt).




Het woord antipode (anti – tegenovergestelde, pode – voet) is
ontstaan in het oude Griekenland om een territorium aan de andere kant van de wereld te benoemen. Tijdens de middeleeuwen transformeert de betekenis van het woord en wordt het geïnterpreteerd als “met omgekeerde voeten”. Vreemd genoeg verschijnen dit soort personages met omgekeerde voeten ook in bijvoorbeeld precolumbiaanse mythologie, zoals de “Curupira” in Brazilië, een mysterieuze bewaker van het bos.
De figuur van Argote, genderloos en uit klei geboetseerd, stapt sierlijk vooruit – of achteruit? –, op – of van? – de sokkel, met geheven hoofd. In het Stadspark kruisen mensen van allerlei levenswandel elkaars pad. Uiteindelijk zijn we allemaal antipodes van elkaar. We stappen door de stad en door het leven op unieke, verschillende manieren, maar we hebben allemaal dezelfde grond onze voeten.


***antipodo kun je in het Antwerpse stadspark vinden

Tekst overgenomen van website 'Stad Antwerpen

donderdag 14 september 2023

PICKED FROM THE NET: Independent

 



On 11 September 2001, Steve Buscemi – the US actor known for his depictions of gangsters and weirdos in shows such as The Sopranos and The Big Lebowski – returned to his old job as a New York City firefighter.

He worked 12-hour shifts for several days alongside other firefighters, searching for survivors in the rubble of the World Trade Center.

Buscemi, now 65, had taken the Fire Department of the City of New York (FDNY) civil service test when he was 18 and used to work as a FDNY firefighter in downtown Manhattan in the 1980s.

He later left the service to become an actor but has remained in touch with New York firefighter causes. He is often seen speaking at union rallie, and hosted the HBO documentary A Good Job: Stories of the FDNY.

At the time, Buscemi said of his efforts during the rescue: “It was a privilege to be able to do it. It was great to connect with the firehouse I used to work with and with some of the guys I worked alongside. And it was enormously helpful for me because while I was working, I didn’t really think about it as much, feel it as much.

He rarely discusses his contributions to the rescue efforts, but did reflect on the experience in an interview on Marc Maron’s WTF podcast.

“I was depressed, I was anxious, I couldn’t make a simple decision,” said the 63-year-old Buscemi of the moment he learnt of the attacks. He called his old firehouse then, receiving no reply, headed to the site, where he found his former engine company.

“I asked if I could join them,” he said, adding: “I could tell they were a little suspicious at first, but I worked with them that day.”

Buscemi told Maron that, while he hadn’t experienced any health issues, he “definitely” suffered from post-traumatic stress disorder (PTSD).

“I was only there for like five days, but when I stopped going and tried to just live my life again, it was really, really hard,” he said.

The Fargo star said he can still feel triggered on anniversaries, or when asked about that time.

“There are times when I talk about 9/11 and I’m right back there,” he said. “I start to get choked up and I realise, ‘Ah, this is still a big part of me.’”

In 2013, the Brotherhood of Fire Facebook page reminded people of his selfless act of courage, writing beneath a picture of Buscemi: “Do you recognise this man? Do you know his name? Lots of people know he’s an actor, and that his name is Steve Buscemi. What very few people realise is that he was once one of New York’s Bravest.

“In 1976 Steve Buscemi took the FDNY civil service test when he was just 18 years old. In 1980 Steve Buscemi became a New York City Firefighter. For four years, Buscemi served on one of FDNY’s busiest, Engine Co. 55 in Manhattan’s Little Italy. He later left the fire service to become a successful actor, writer and director.

“After 9/11/2001... Brother Buscemi returned to FDNY Engine 55.

“On September 12, 2001 and for several days following Brother Steve worked 12-hour shifts alongside other firefighters digging and sifting through the rubble from the World Trade Center looking for survivors.

“Very few photographs and no interviews exist because he declined them. He wasn’t there for the publicity.”

Buscemi also been an advocate for firefighters’ welfare, telling CBS News: “Firefighters are great at helping others, they’re great at helping each other. But they’re not always—they don’t always know that they, themselves, are in need.

“Their first reaction would be: ‘Oh, the next guy has it worse, you know?’”

A total of 343 firefighters and paramedics died during the 2001 attacks, while a further 341 firefighters, paramedics and civilian support staff have died in the years since from post-9/11 illnesses.

Buscemi still serves on the Board of Advisors for Friends of Firefighters, an organisation dedicated to New York firefighters and their relatives, alongside fellow actors including Kevin Smith and Gary Sinise, and Twisted Sister frontman Dee Snider.

 

donderdag 7 september 2023

KAT EN KNOET

 

In de Engelse taal is er de uitdrukking “Not room enough to swing a cat’ en er wordt al eens gegist naar de oorsprong en de betekenis ervan. Die zou kunnen zijn dat ‘cat’ wordt begrepen als ‘kat’ die zoals het bekende spreekwoord zegt negen levens heeft, die op hun beurt verwijzen naar de negen knopen in de zweep waarmee vroeger zeelui – die beneden deks verbleven - tot de orde werden geroepen aan dek, omdat beneden geen ruimte genoeg was voor de kat (zweep). Waarom een kat een kat werd genoemd, is dat de wonden die de zweep naliet een gelijkenis vertoonden met de sporen die een kattenklauw naliet.




Deze inleiding om het eens te hebben over minister quiki-pipi en zijn negen levens. Je moet maar even denken aan de eerste joint die werd gerookt in het parlement, ja quiki kan hiervoor op de borst kloppen en hij kwam ermee weg. Toen hij begreep dat hij bij de Volksunie geen enkele kans maakte om het tot landelijk minister te brengen – net zoals enkele anderen de huik naar de wind zetten, ja toch heer Somers – ging hij bij VLD onderdak zoeken, waar de bende veel kleiner was ‘je moest niet echt bekwaam zijn want er moest maar gekozen worden uit een klein groepje’ en de blauwe elite was maar wat blij dat er iemand bij de bende kwam die ze in de steek konden laten als er stront aan de knikker was. Ja er is die NVA-dame die de kat gebruikt.

Wat me echter spijt is dat die mevrouw van de NVA, die quiki als prooi heeft bestempeld, zulke verschrikkelijke stem heeft. Maar misschien denkt ze dat haar stem al ‘cat’ genoeg is…

Voor quiki is er misschien nog plaats bij Hedebouw's groepje, hij moet echter weten dat bij diens partijtje de knoet gebruikt wordt.

De knoet is een vooral uit tsaristisch Rusland bekende variant op de kat met negen staarten, waarbij zich aan het eind van de staarten in plaats van een knoop een ijzeren gewichtje bevond. Honderd tot honderdtwintig slagen met de knoet stonden vrijwel gelijk met een doodvonnis


vrijdag 18 augustus 2023

EBONY EYES by The Everly Broters

Vorige week had de BBC weer eens het goede idee om een compilatie te maken van een beroemde artist. Deze keer werd er in drie afzonderlijke bijdragen gefocust op het werk van The Everly Brothers. In een Amerikaanse documentaire werd er ingegaan op de streek waar ze vandaan kwamen, het mijnwerkersstadje Brownie in de staat Kentucky, waar enkele takken aan de country-boom door zowat de hele bevolking werden beoefend. Er was ook het beroemde reünieconcert uit 1963 en dan was er nog een documentaire over 'the harmony' waarin muzikanten en componisten aan bod kwam, met vooral een grote pluim voor het echtpaar Felice en Boudleaux Bryant die hits aan de lopende band produceerden voor de Everly's.

Tot zover alles goed. Maar waar is die ene song van het tweetal gebleven 'Ebony Eyes'? Indertijd, 1961, werd deze song op alle BBC-kanalen verbannen en werkte deze verbanning door tot en met vorige week?

Op WIKIPEDIA kun je een artikel vinden met de naam Ebony Eyes https://en.wikipedia.org/wiki/Ebony_Eyes_%28John_D._Loudermilk_song%29

Nu nog even genieten: https://www.youtube.com/watch?v=0GUxCVnv0dU





donderdag 17 augustus 2023

INLEIDING TOT 'SHADOWLANDS' BBC 2 om 15.05 ZONDAG 20 AUGUSTUS

Helen Joy Davidman: Dichter en bekeerlinge

Zoals met veel vrouwen het geval is, werd het leven van Helen Joy Davidman vorm gegeven door anderen. In Engeland wordt ze meestal als een gescheiden vrouw van middelbare leeftijd met literaire aspiraties neergezet, of erger nog, de Yoko Ono van de jaren vijftig. Kijken we maar naar de film Shadowlands (1993), waarin ze sterft, enkel maar om C.S. Lewis (Anthony Hopkins) de gelegenheid te geven om te rouwen. Maar ze was heel wat meer dan dat. Als men over Davidman wil praten, dan moet men het volgens mij hebben over die Davidman die de Yale Younger Poets Series Award kreeg, voor haar bundel Letter to a Comrade uit 1938. De jongere Sylvia Plath schreef in haar dagboek – de twee vrouwen vochten op de een of andere manier dezelfde strijd – dat ze een moord wilde begaan voor die eer. Een jaar later werd Davidman samen met Robert Frost, die voordien al in 1924, 1931 en 1937 de Pulitzer Price voor poëzie kreeg, bekroond met de Russell Loines Memorial Fund die 1.000 $ bedroeg (huidige waarde 16.393 $). 

ROBERT FROST (Uit zijn debuutbundel Mountain Interval (1916) 

THE ROAD NOT TAKEN

Two roads diverged in a yellow wood,

And sorry I could not travel both 

And be one traveler, long I stood

And looked down one as far as I could 

To where it bent in the undergrowth

Then took the other, as just as fair,

And having perhaps the better claim,

Because it was grassy and wanted wear;

Though as for that the passing there 

Had worn them really about the same, 

And both that morning equally lay

In leaves no step had trodden black.

Oh, I kept the first for another day! 

Yet knowing how way leads on to way,

I doubted if I should ever come back.

I shall be telling this with a sigh

Somewhere ages and ages hence:

Two roads diverged in a wood, and I— 

I took the one less traveled by,

And that has made all the difference.


Romans 

Joy Davidman schreef ook twee romans, Anya (1940) en Weeping Bay (1950). Kirkus review schreef over Anya: “It is a strange book; it is as essentially Jewish as Magnolia Street with all its emphasis on the mores; it is not a book for the conservatives, though it is, oddly enough, never gloatingly lascivious.” Over Weeping Bay: “The unctuous Cure of the church does not wish to see his simple (if starving) flock contaminated by materialism and prefers to keep them poor, while his brother, the Chief of Police, rapes and ruins a waitress in the town’s hotel. But there are moments of rebellion all along the line; Herve, a factory worker, hot-bloodedly fights for his and others’ rights; Mireille, afraid to have children because they will starve, aborts herself; Marie-Ange defies the priest and uses birth-control methods... Apparently a plea for a more flexible Catholicism, this is alive and tense and wellwritten.” Duister verleden Deel 1.indd 290 9/02/16 16:55 helen joy davidman 291 Haar laatste boek, de dichtbundel Smoke on the Mountain – nog steeds te koop – is een levendige, provocerende interpretatie van de Tien Geboden. Praten met leeuwen Davidman werd geboren in een familie van Poolse en Oekraïense Joodse immigranten in 1915. Ze las al toen ze drie was, op haar achtste las ze H.G. Wells’ Outline of History en verklaarde zichzelf atheïst. Ze had een fotografisch geheugen en haar I.Q. lag boven de 150. Haar broer, psychiater Howard Davidman, vertelt met voorliefde het verhaal over hoe hij en Joy samen naar de zoo in de Bronx gingen om er te praten tegen de dieren. Maar de 14-jarige wilde een inniger contact met de grote katten. Samen met haar broer deed ze een inbraak in de zoo, na het vallen van de duisternis, en daar praatte ze met de leeuwen, die ze naar de tralies lokte en hen uit haar hand liet eten, om hen vervolgens te strelen, en dat deden ze niet een keer, maar vele malen. Daarmee was ze zeker de voorloper van Aslan (wat leeuw betekent in de Turkse talen), een personage uit alle delen van De kronieken van Narnia door C.S. Lewis. Davidman ging op haar 14de naar het Hunter College en haalde haar academische titel, om vervolgens aan de Columbia universiteit haar master in de Engelse literatuur te halen in drie semesters, terwijl ze ondertussen nog les gaf aan de Roosevelt High School. Haar eerste gedichten verschenen in Poetry, een prestigieus magazine, waarvan de uitgever haar onmiddellijk inlijfde als lezer, corrector en uitgeefster, wat ze aanvaardde en waarvoor ze haar baan als lerares opzegde. Agressief, ongeduldig en onverdraagzaam Enkele weken voor ze afstudeerde aan het Hunter College had Joy, midden in de Grote Depressie, een meisje – een weeskind zoals later bleek, dat vele dagen niet had gegeten – uit wanhoop van het dak van een building zien springen. Dat bleef haar gedurende jaren achtervolgen en dat dreef haar naar de communistische partij, die ze als de universele oplossing zag voor wat er fout ging in de wereld. Ze werd een typische ‘radical’ van de jaren dertig: agressief, ongeduldig en onverdraagzaam. Haar toetreding tot de partij viel ongeveer samen met de publicatie van Letter to a Comrade. Pulitzer Price winnaar Stephen Vincent Benét schreef er een vooraf voor. Daarin zegt hij: “Hier is wat een intelligente, gevoelige en levendige geest denkt over zichzelf en de wereld rondom haar. Het zal iedereen die Letter to a Comrade leest duidelijk zijn, dat de helden en demonen van de Twenties niet juffrouw Davidmans helden en demonen zijn. Wat niet zo voor de hand ligt is het feit – belangrijk voor iedere jonge auteur – dat ze een behoorlijke techniek heeft en dat ze zich succesvol kan uitdrukken in de diverse vormen van poëzie. Juffrouw Davidman kan de dingen die ze waarneemt, accuraat en fris weergeven.’ De bundel bevatte enkele gedichten die overeenstemden met haar politiek engagement zoals Snow in Madrid, waarin ze het heeft over de Spaanse burgeroorlog, die de links denkende mens van die dagen na aan het hart lag: 

SNOW IN MADRID

Softly, so casual, Lovely, so light, so light,

The cruel sky lets fall Something one does not fight.

How tenderly to crown The brutal year

The clouds send something down

That one need not fear.

Men before perishing 

See with unwounded eye

For once a gentle thing

Fall from the sky. 

Ze kan commentaar geven, ofwel vurig en vol van verbeelding, ofwel zoals in Spartacus 1938 beheerst, maar daarom niet minder emotioneel en krachtig. SPARTACUS 1938 (verschenen in New Masses) (Grote delen van Moabit (Berlijn) zijn traditionele arbeiderswijken; delen daarvan hadden politiek actieve bewoners, zoals de Rote Beusselkiez en de aangrenzende Rostocker Kiez, en golden na de machtsovername door de Nationaalsocialisten in 1933 als communistische verzetshaarden.) Ernest Thälmann was de leider van de Kommunistische Partei Deutschlands tijdens de Weimarrepubliek.

Thälmann is buried under the peat bog,

under the rain, under the tufted grass.

He is buried under crisscross

tracks of birdfeet made all day by the moorhens as they pass.

He lies below the feet of prisoners

come all day from the concentration camp;

the lean marsh iris and the angled sedge 

set their roots in grey and green water;

Thälmann lies where the shovel’s edge

crisscross cuts peat all day long

and the night smooths it over with water.

But Thälmann is buried under Moabit lying

living in the heavy stone.

When Romans killed Spartacus the gladiator they did not put him under earth alone;

along the Roman road they set a cross, a little way beyond another cross, 

so for some miles, and every cross a man;

so the tall gladiators on the Roman road blackened

until the Roman flocks of crows turned from the new corn in the spring.

This was done to Spartacus and the moneyless men in the name of sweet peace,

order and tranquility, in the name of large lands belonging to one man.

The name of grain brought from Egypt to give the poor,

in the name of the rich man’s house, the name of his sleep

and the fat ancestral spirits of his gods.

This was done in the name of the smoke on altars.

Spartacus being a slave was beaten with rods.

And the slave lives in the ergastulum

and the slave lies chained to the outer door,

and the slave wears away the palms of his hands working for the Roman state. 

Spartacus lies with his heart buried at the foot of the whipping-post.

(But Thälmann is held in Moabit, the door is locked, the key is lost, the cause is lost.)

The prisoners from the concentration camp leave wet footmarks on the rainy moor.

They never had a key to open the door,

and when they leave, they leave by the back door of a bullet, 

he coffin sent home with an official seal;

but the prisoner shall set his heel into firm earth,

but he shall stand firm,

but he shall live by the lean gun

and he shall earn his death like honest bread and there shall be bread.

And this shall be in our lifetime, in our bitter lifetime, Thälmann.

The grass shall sleep upon the moor.

Assault the door, break down the door, break open the door.

In de schaduw

Davidman was niet de eerste vrouw wier bekendheid overschaduwd werd door die van haar man. Alleen gebeurde het haar wel tweemaal. Lang voor C.S. Lewis ten tonele kwam, huwde ze William Gresham, een veteraan van de Spaanse burgeroorlog die ze ontmoette in 1942 op een vergadering van de communistische partij. Gresham wordt meestal in het lijstje van de populaire fiction ondergebracht, wat echter niet strookt met de bekendheid die hij heden ten dage nog steeds geniet. Gresham publiceerde in 1946 de bestseller Nightmare Alley (opgedragen aan Davidman), een groteske noir, spelend in de kermiswereld. Later werd er nog een boeiende film van gemaakt. Een recensent beschreef het boek als “een harde, meedogenloze, kleurrijke roman, die de onbekende wereld van de freaks beschrijft, met de bedoeling commentaar te leveren op onze zieke, verrottende wereld. Het verhaal van een waardeloze spiritist die rijke, lichtgelovige dames bedriegt, en zo uiteindelijk zijn eigen ondergang bewerkstelligt”. Een beetje zoals Gresham zelf. De zich als een zuidelijke alcoholist gedragende Gresham kon zijn vuisten niet thuishouden en zowel zijn vrouw als zijn kinderen waren daar het slachtoffer van; daarnaast was hij chronisch ontrouw, een figuur regelrecht uit de pagina’s van O’Neill, Faulkner of Tennessee Williams gestapt. Meermaals vuurde hij zijn geweer af in het plafond, om zijn spanningen te ontladen, en op een dag sloeg hij een fles kapot op het hoofd van hun zoon Douglas. Op een nacht in 1946 werd Davidman opgebeld door Gresham, hij leek helemaal in de war en vertelde haar dat hij een zenuwinzinking had. Davidman bracht hun twee zonen naar bed en voor het eerst in haar leven voelde ze zich hulpeloos en verslagen. “Dat was de nacht dat God in mij kwam,” zegt ze. “Hij was daar, mijn bewustzijn registreerde hem, hij was zo echt, alles tot dan toe was een schaduwspel geweest. En ik, ik was meer levend dan ooit. Mijn perceptie van God heeft misschien een halve minuut geduurd.” Davidsmans bekering vergrootte de kloof met Gresham nog meer. Gresham was een alleseter, hij dweepte met Dianetics, de voorloper van Scientology, met de tarotkaarten en raadpleegde de I Tjing. Nadat ze gezinshulp had gevraagd aan haar nicht (die een toevluchtsoord zocht omdat haar doorgaans dronken echtgenoot haar sloeg), ging Joy op pelgrimstocht naar Engeland om advies te zoeken bij haar mentor en sinds enkele tijd ook penvriend C.S. Lewis. De Engelse uitstap was een succes; thuis lag het anders, Gresham was een verhouding begonnen met Davidmans nicht. Gresham wilde een echtscheiding, Davidman wilde verzoening: “Bill begroette me door me enkele keren doorheen de kamer te boksen… Twee dagen nadat hij me bijna gewurgd had, vroeg hij me in alle ernst: ‘Ben ik ooit brutaal en onvriendelijk geweest’?” 

Angst voor het rode gevaar

Davidmans emigratie naar Engeland wordt meestal in verband gebracht met haar scheiding van Gresham en de vlucht in de armen van de stabiele Oxford don, C.S. Lewis. Weinigen hebben nagedacht over die andere mogelijkheid en wel de ondervragingen van The House Un-American Activities Committee, hoorzittingen die toen in volle gang waren. Davidman had, samen met anderen, scherpe artikels persklaar gemaakt voor New Masses (een prominent marxistisch blad) en was actief geweest in de procommunistische League of American Writers. Ze had ook even, zonder succes trouwens, haar kans in Hollywood gewaagd als scenarist. Had ze angst dat zij – en Gresham – zouden worden opgeroepen om te zingen voor senator Joe McCarthy? Omstreeks de tijd van haar eerste vlucht naar Engeland in 1952 was het Amerikaans congres volop bezig met het dagvaarden van een ander echtpaar dat banden had met Hollywood: Dashiell Hammett en Lilian Hellman. Deze bezorgdheid zul je niet in haar brieven vinden en er kon ook niet openlijk over worden gepraat. Zo was het in die dagen, de dagen dat het zogenaamde rode gevaar Amerika zogenaamd bedreigde. De Engelsen verschilden echter niet veel van McCarthy. Volgens  A.N. Wilson die in 1990 C.S. Lewis: A Biography publiceerde, vonden de vrienden van Lewis haar “ruw in de mond, gemelijk en te assertief” en zette ze door haar pessimistische kijk op de dingen de domper op de samenkomsten van de Inklings (een informele letterkundige discussiegroep verbonden aan de universiteit van Oxford).

Aantrekkingskracht

Natuurlijk hadden ze nooit een vrouw zoals zij gekend en meegemaakt, maar Davidman werd meteen als het originele en uitgestorven Amerikaanse type geklasseerd: een agressieve, briljante New Yorkse Joodse intellectueel, die een kleurenfilm was in vergelijking met de ouderwetse grijsheid van het naoorlogse Engeland. Ze was even onverteerbaar voor de Britten als de lange, blonde, van het Smith College afgestudeerde, wat later op het toneel verschijnende Sylvia Plath, die net als Davidman met bijtende verontwaardiging werd begroet. Maar Lewis aanbad Joy. Zijn broer schreef in een brief: “For Jack the attraction was at first undoubtedly intellectual. Joy was the only woman whom he had met... who had a brain which matched his own in suppleness, in width of interest, and in analytical grasp, and above all in humour and a sense of fun.” Na Davidmans dood aan kanker in 1960 schreef Lewis midden in een geloofscrisis A Grief Observed, waarin hij God vele vragen stelde, en ook schreef over Davidman: “Zij was mijn dochter en mijn moeder, mijn leerling en mijn leraar, mijn onderdaan en mijn meester; en altijd mijn vertrouwde kameraad, vriend, scheepsmaatje, medestrijder… Als wij nooit verliefd waren geworden, zouden we toch altijd samen zijn geweest, en zouden een schandaal hebben ontketend.” Op haar graf liet hij de volgende tekst zetten:

Here the whole world (stars, water, air, And field, and forest, as they were Reflected in a single mind)

Like cast off clothes was left behind In ashes, yet with hopes that she, Re-born from holy poverty, In lenten lands, hereafter may Resume them on her Easter Day


Latere gebeurtenissen

Davidman was volgens velen de inspiratie voor wat als het beste boek van C.S. Lewis wordt beschouwd, Till We Have Faces (1956), een navertelling van de Griekse mythe rond Cupido en Psyche, waarin zij de hoofdrol van de sterke en onoverwinnelijke heldin, Orual, vertolkt. Ook was zij het, wordt beweerd, die C.S. Lewis inspireerde om Aslan, de leeuw uit De kronieken van Narnia in zijn verhaal op te nemen. Wat haast niemand opmerkte bij het verschijnen van de film The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe in de zalen, is dat bij het begin als coproducent Douglas Gresham wordt vermeld. Lewis stierf kinderloos, net zoals zijn broer. Davidmans jongere zoon, die zijn stiefvader aanbad, werd de toortsdrager van de erfenis van Lewis, tot zover de enige aanwijzing van de aanwezigheid van Joy Davidman in het leven van C.S. Lewis in de nu heersende Narnia-mania