BOMMEN OP DE ROERDAM

Ik werd op 20 september 1939 geboren, voor hen die het niet weten, op 1 september was Duitsland Polen binnen gevallen en op 3 september verklaarde Frankrijk en Engeland Duitsland de oorlog. Ik zat er dus middenin. Ik vermoed dat mijn belangstelling voor boeken over diezelfde Tweede Wereldoorlog (en oorlog tout court) daar te verklaren valt. Diezelfde belangstelling had mijn moeder en vermits we een boekhandel hadden, was het niet moeilijk om keuzes te maken. Toen in 1954 08 15 De Kazerne verscheen, waren we er als de kippen bij. De betere ‘oorlogsboeken’ werden trouwens door Duitsers geschreven – ze waren in ieder geval eerlijker dan de Amerikaanse en Engelse bluffers – en nooit zal ik de eerste pagina’s van Het Stalinorgel (1955) van Gerd Ledig vergeten.

Datzelfde 1955 verscheen in de Prisma Boeken het boek van Paul Brickhill Bommen op de Roerdam. Toen nog datzelfde jaar de film, The Dam Busters, naar het boek in de zalen kwam, wilde ik Wing Commander Guy Gibson (gespeeld door Richard Todd) wel eens aan het werk zien. Dat Brickhill nog meer pijlen op zijn boog had bewees hij met The Great Escape en Reach for the Sky: The Story of Douglas Bader (de Engelse oorlogspiloot zonder benen).

Eerlijk is eerlijk, The Dam Busters is een thriller waar andere thrillers nauwelijks aan kunnen tippen. De Engelsen, die ik altijd als zichzelf op de borst kloppende oorlogsmakers heb beschouwd, hebben die raid meermaals als filmmateriaal gebruikt. Zo had je in 2001 de documentaire The Dambusters Raid, in 2003 de tv-film Dambusters, in 2010 was er Dambusters Declassified een BBC-documentaire waarin de fictie gedeeltes van de oorspronkelijke film uit de doeken worden gedaan. Daar werd dan in 2011 de documentaire Dam Busters: The Race to Smash the German Dams bovenop gegooid. Waarover echter nooit wordt gesproken zijn de levens die het bombardement, Operatie Chastise (kastijden), heeft gekost. Volgens een artikel van de Duitse historicus Ralf Blank werden er 1650 burgers en krijsgevangenen gedood, terwijl er tot op de dag van vandaag nog steeds over vele vermisten wordt gesproken.

En nu wil de grote Peter Jackson (Lord of the Rings) The Dam Busters opnieuw aanpakken en hij heeft daarvoor de grote Stephen Fry ingehuurd om het scenario te schrijven. Stephen heeft de opdracht zich aan de feiten te houden, want Jackson vertelt de hele wereld dat er geen greintje fictie in de film kan en mag komen, the truth and nothing but the truth.

En dan begint het tweetal al met een grove leugen, en

Grafsteen van Nigger

de grafsteen is er om het te bewijzen. Feit is dat de hond van Wing Commander Guy Gibson de naam Nigger meekreeg en in deze PC-tijden kan dit blijkbaar niet, hij zal Digger gaan heten. Awoert, awoert, awoert, tot zover dus the truth and nothing but the truth!

Stephen Fry vindt het oké om historische feiten te verdraaien/veranderen "to avoid offending modern audiences". Nochtans is hij ons altijd voorgesteld geweest als een intelligent iemand. 

Eric A. Blair zou de praktijk doublethink genoemd hebben.