ENSOR EN GEORGES MINNE

De 'veiling van de eeuw' van de kunstcollectie - 730 kunstwerken - van de overleden mode-ontwerper Yves Saint Laurent leverde 373,5 miljoen op, zowat 73,3 miljoen euro meer dan vooraf werd geschat.
Woensdagavond (25 februari) werd het laatste stuk uit de collectie geveild. Zowat overal kon je lezen over de Henri Matisse, de ingehouden Pablo Picasso, de Toulouse-Lautrec, werk van Piet Mondriaan en Gustav Klimt en over de zeldzame, houten sculptuur van de Roemeense kunstenaar Constantin Brancusi, over de twee door China gecontesteerde Chinese bronzen vazen en de stoel met de naam 'Fauteuil aux dragons' van de Franse ontwerper Eileen Gray die 3,5 miljoen werd geschat en 22 miljoen opbracht. Je kon lezen over Ingres, Gainsborough, Manet en Cezanne, maar slechts in enkele verslagen kon je iets lezen over 'Belgische' kunstenaars. Maar op onze nationale VRT heb ik nooit iets horen zeggen over 'De wanhoop van Pierot' van de Oostendse Ensor - dat in huize Laurent op een prominente plaats hing nml de leefkamer - en dat op 2 à 3 miljoen werd geschat en werd verkocht voor 5 miljoen, de hoogste prijs ooit voor een Ensor. En nog minder heb ik gehoord over het prachtige beeldje 'Les saintes femmes au tombeau' of 'Les trois pleureuses' van George Minne - geschat op 30.000 tot 50.000 en verkocht voor 229.000. Een gemiste kans om ONZE grote kunstenaars op een verhoogje te plaatsen en hierdoor ONZE huidige kunstenaars een duwtje in de rug te geven.
Wat me wel is opgevallen, er was nergens ook maar één werk te zien van een kunstenaar die door onze nationale kunstclown, Jan Hoet, in zijn lange cirkusleven als grote kunst werd geprezen.

DARWIN

Zondag bij een bezoek aan mijn vriend John Rijpens kwamen we langs het Liberaal Vlaams Verbond en het tijdschrift Volksbelang aangeland bij Darwin. Beiden zeer lange tijd actief als filmjournalist zochten we lange tijd naar de titel van de film die het 1925 proces tegen een leraar die het Darwinisme had onderwezen behandelt. Vandaag, woensdag, heb ik uiteindelijk de titel gevonden: Inherit the wind uit 1960. Hoofdacteurs zijn Spencer Tracy en Frederick March als opponente advocaten. Tracy als verdediger van de natuurkunde leraar speelt zoals altijd de sterren van het dak. Zijn pleidooi kan men historisch noemen, hoewel hij dat natuurlijk niet zelf heeft geschreven, maar theaterauteurs Jerome Lawrence & Robert E. Lee. De scenaristen zijn ook vermeldenswaard: Nathan E. Douglas & Harold Jacob Smith. Waarom zijn deze laatsten belangrijk, omdat Douglas een schuilnaam was voor Nedrick Young. En deze kreeg in 1958 een Oscar voor zijn scenario voor The Defiant Ones, welke hij onder hetzelfde pseudoniem schreef. Young was namelijk ook een van diegenen die op de blacklist was terechtgekomen nadat hij zich op het vijfde Amendment had beroepen toen hij in 1953 voor het House Committee on Un-American Activities. Hierbij het sublieme pleidooi van Spencer Tracy:
http://www.youtube.com/watch?v=vtNdYsoool8

CHINA DOET TIBETDEUR DICHT

Voor 10 maart sluit China de deur van Tibet. Buitenlandse bezoekers zijn ongewenst op de 50ste verjaardag van de Tibetaanse opstand. De Chinezen weten, na het bezoek van Hilary Clinton, dat ze het met de mensenrechten niet zo nauw moeten nemen. Waarom gaat de deur dicht? Omdat de Chinezen weten dat ze zelfs na 50 jaar het onafhankelijkheidsgevoel van de Tibetanen nog niet klein hebben gekregen.

KOBALT

Uit een beveiligd magazijn in de Antwerpse haven zijn 80 vaten kobalt van elk 250 kilogram verdwenen. Foetsie. Nochthans worden regelmatig steekproeven tegen diefstallen gehouden op naar huis fietsende dokwerkers alsook gemotoriseerde twee- en vierwielers van dokwerkers. Zijn die controles slordig uitgevoerd?

HET VERMINKEN VAN KUNSTWERKEN

Ze hebben het weer eens gedaan!!! 2 miljoen VRT-kijkers zagen hoe Eén de slotseconden van 'Van Vlees en Bloed' helemaal verknalde. Het dramatische beeld van de dode moemoe werd gewoon kapotgemaakt door een aankondiging van 'De Laatste Show'. 'Niet te vatten', zegt maker-acteur Tom Van Dyck. De perfectionist Van Dyck werkte meer dan twee jaar aan 'Van Vlees en Bloed'. Over elk detail werd nagedacht. Zeven weken lang was er geen foutje te bespeuren. Tot donderdagavond. Van Dyck vindt wat er gebeurde totaal niet kunnen. 'Wij zijn op dat moment bezig met het vertellen van een verhaal. Niet met zoveel mogelijk mensen naar Eén te laten kijken. Waar halen ze het vandaan om zoiets te doen? Hadden ze het twee seconden later gedaan in de zwarte generiek, dan was het al een pak minder erg geweest.'
Maar waar was Van Dijck toen het met andere films gebeurde? Want alle zenders hebben boter op het hoofd. De commerciële zenders zetten M&M ventjes in, andere zenders 'vergeten' dat de eindgeneriek van een film erg interessant kan zijn voor de kijker (al was het maar enkelen). Een film is een geheel, een kunstwerk (al is dat niet ALTIJD het geval) waaraan heel veel mensen hebben meegewerkt en heeft meestal een begin- en een eindgeneriek waarin al die mensen zijn opgenomen. Wanneer je bijvoorbeeld enkele liedjes hebt gehoord die je bevallen, kun je deze in de eindgeneriek terugvinden, maar in veel gevallen zijn die opgegeten door de M&M ventjes. Het niet volledig uitzenden van een film is net zoals het verminken met een mes van een schilderij, het stukslaan van een beeldhouwwerk, het beschadigen van een menora, het dynamiteren van een Boeddhabeeld. Als de nieuwsafdelingen van de diverse zenders een volgende maal vol verontwaardiging over het vernielen van kunstwerken spreken, zouden ze beter in eigen hert kijken en hun muil houden.

ROSSE KATER

*** Tieneridool Miley Cyrus (16) wordt beschuldigd van racisme en het uitlachen van de Aziatische medemens. Voor een privéfoto bootste ze namelijk spleetoogjes na in haar pose. De roep om verontschuldigingen klinkt luid. De pose is te zien op een persoonlijke foto – die op het internet geraakte (ik zou zeggen: van je vrienden moet je het hebben) - van Miley en haar vrienden, onder wie een... Aziaat.
Toch ziet de OCA, een Amerikaanse organisatie die opkomt voor het sociale en politieke welzijn van Aziaten in de VS, er de onschuld niet van in en eist ze zelfs excuses van de jonge dochter van countryzanger Billy Ray Cyrus. "De Aziaat op de foto maakt het niet aanvaardbaar", aldus directeur George Wu. Het jonge sterretje excuseerde zich, maar dat hielp niet echt. Dan nog maar eens en Miley schreef op haar blog: "I want to thank all of my fans for their support not only this week, but always! I really wanted to stress how sorry I am if the photo of me with my friends offended anyone. I have learned a valuable lesson from this and know that sometimes my actions can be unintentionally hurtful. I know everything is a part of God's ultimate plan, and mistakes happen so that eventually I will become the woman he aspires me to be. Peace and love, Miles."

*** BBC-reporter Carol Thatcher (55), dochter van, ligt in het Verenigd Koninkrijk onder vuur voor vermeend racisme. Ze noemde in een backstage gesprek (klikspaan, boterspaan, je mag niet door mijn straatje gaan!) over de Australian Open een zwarte tennisspeler een 'golliwog' - een moriaanpop. Wat in mijn ogen zoveel wil zeggen, dat ze het over het 'schatje' heeft dat hiernaast staat afgebeeld. Maar de BBC eist verontschuldigen van haar werkneemster, anders riskeert ze een schorsing. Voor de BBC zijn alle mogelijke racistische uitspraken onaanvaardbaar en beschouwen ze de discussie over het voorval als een dringende zaak. Bedoelde speler zou Gael Monfils zijn.

Moriaantje zo zwart als roet

Ging eens wandelen zonder hoed

*** Mijn roodharige vrouw eist verontschuldigingen van al diegenen die haar ‘rosse kater’, ‘smerige rosse’ en meer van dat fraais hebben genoemd en vooral diegenen die zongen: Rosse kater, springt in ’t water.
Ikzelf eis verontschuldigingen van diegenen die me ‘brilletje’, ‘brillenkast’ naar het hoofd zwierden en andere dingen die met mijn handicap te maken hebben. En nu ik een beetje op leeftijd ben, krijg ik weleens ‘ouwe zak’ naar het hoofd geslingerd, ook daarvoor wens ik, juist... En als dat niet snel gebeurt zal ik me naar het Europees hof voor de rechten van de mens richten...

RATAPLAN e.a.

Het heeft de adviescommissie voor de subsidiëring van de kunstencentra behaagd om een slecht advies te geven over de werking van Rataplan. De beoordeling luidde als volgt:

Rataplan is actief in Borgerhout sinds 1997. Het district onderging tijdens het voorbije decennium een ware gedaanteverandering. Nieuwe culturele en artistieke spelers vestigden zich in de buurt, en de gettoachtige sfeer maakte plaats voor een mix van jonge Belgische gezinnen, senioren en allochtonen uit alle hoeken van de wereld. Rataplan ontvangt artiesten en publiek in een intiem en gezellig theater en weet de zaal te vullen met bewoners uit de buurt. Onder meer via een focus op comedy, door een verhoging van het aantal concerten en het opzetten van sociaal-artistieke projecten met bijvoorbeeld meisjesgroepen uit de buurt, wordt verder gewerkt aan publieksverbreding. Rataplan is in Borgerhout belangrijk. Het droeg bij tot de transformatie van het district tot een dynamische buurt. Rataplan ziet zichzelf in deze buurt functioneren als "het koppelteken tussen de artiest en zijn publiek, waarbij het artistieke werk ten dienste staat van de gemeenschaps-ontwikkeling". Dat is de rol die Rataplan al vanouds speelt. De beoordelingscommissie vindt het dan ook jammer in het huidige dossier niet echt een actualisering aan te treffen van de eigen rol en artistieke werking op maat van deze veranderde omgeving. De beoordelingscommissie vraagt zich vooral ook ten gronde af of Rataplan voldoet aan de criteria van een kunstencentrum om voor een subsidie onder die noemer in aanmerking te komen. Speelt Rataplan een rol in de voorhoede van het artistieke veld in Vlaanderen? Werkt Rataplan aan een bredere internationale inbedding? Volgt en brengt Rataplan nieuwe ontwikkelingen binnen één of meer kunsttakken? De beoordelingscommissie meent van niet. Ze is zich bewust van de adviezen die de Beoordelingscommissie Kunstencentra en Werkplaatsen de afgelopen vier jaar uitbracht en waardeert het dat Rataplan in de goede richting evolueert. Maar evengoed vindt de commissie dat deze bijsturing niet gedragen wordt door een heldere artistieke toekomstvisie. Het lokale belang dat het huis heeft voor de buurt, blijft primeren op de artistieke demarche als kunstencentrum binnen een bredere Vlaamse context. Dat is begrijpelijk, en misschien zelfs terecht, maar dan hoort Rataplan niet thuis in de categorie van de kunstencentra. Dat is ook jammer, want de beoordelingscommissie is er van overtuigd dat het mogelijk moet zijn om een kunstencentrum uit te bouwen vanuit een visie op participatie en het socio-artistieke. Maar dan kunnen alleen een scherpe artistieke visie en doordachte werkmodellen het vertrekpunt zijn. Geen van beide zijn in het dossier terug te vinden. Een substantiële versterking van de artistieke ploeg of het aanstellen van een andere artistieke verantwoordelijke kan een stap in de goede richting zijn. Conclusie: De Beoordelingscommissie beoordeelt, conform de decretale beoordelingscriteria, dit dossier als onvoldoende.

Je kunt op http://petitie.rataplanvzw.be/ de petitie voor Rataplan vinden. Aarzel niet je te laten horen.
Tegelijk is de stad Antwerpen (ze is van A) bezig met de megalomane droom om een nieuw VOETBALSTADION te bouwen dat zééééér véééél centen gaat kosten en waar de schaarse Beerschot- en Antwerpsupporters aan hun gerief zouden moeten komen.
Dat daarvoor de concertzaal Petrol - die in korte tijd vele historische optredens programmeerde - moet verdwijnen kan hen geen ene moer schelen. Wat is de petrol? Vindt meer uitleg op http://nl.wikipedia.org/wiki/Petrol . En daar blijft het niet bij, ook het jongerencultuurcentrum Scheld'apen aldaar moet oprotten en ook daar werd en wordt rustig aan de weg getimmerd, neem maar eens een kijkje op http://www.scheldapen.be/Agenda. Er worden wel andere plaatsen voorgesteld voor deze twee laatsten, maar geen zal zo goed weerspiegelen wat Petrol en Scheld'apen werkelijk zijn, jongerencultuur aan, op en soms over de rand.

NAAKTFOTO'S

Naaktfoto's Louis-Paul Boon toch in Antwerpen te zien

is de titel van een artikel van Het Nieuwsblad. We weten natuurlijk allemaal dat het gaat om een selectie van naaktfoto's uit de 'Fenomenale feminatheek'. Maar suggereert de titel niet dat het om naaktfoto's van L-P Boon gaat. Dat die foto's zo'n heisa hebben opgewekt gaat me boven mijn petje, als het nu inderdaad om naaktfoto's van Louis zou gaan, had ik die heisa begrepen, want wees nu eerlijk, Louis-Paul was niet een van de mooisten.

YOUSSOU NDOUR: IS DIT EEN FILM?

Voor diegenen die de laatste jaren op een andere planeet leefden, wil ik even Youssou NDour voorstellen en zal hierbij bloemlezen uit de tekst van de filmmaatschappij die de film Youssou NDour: I bring what I love uitbrengen:
‘Performer Youssou Ndour verbindt twee werelden met elkaar. De ene is het Westen waarin Ndour een internationale popster is, de best verkochte Afrikaanse artiest aller tijden. De andere wereld is Afrika, waar hij wordt gezien als een griot. (Een griot of djeli is in West-Afrika een dichter, lofzanger en muzikant, en wordt beschouwd als bewaarder en verteller van mondeling overgebrachte tradities en geschiedenis.) Thuis in Senegal is deze Grammy Award-winnaar een inspiratiebron en voorbeeld voor vele generaties.’
Hoewel het wel eens wil verkeerd gaan. In het jaar 2005 bracht hij het album Egypt uit. Een religieus album dat bedoeld was ter bevordering van de tolerantie voor het islamitische geloof. Maar Ndours Senegalese landgenoten keurden het album direct bij het verschijnen op grond van godslastering af. Ook de distributeurs retourneerden hun exemplaren en Ndour werd het middelpunt van discussie.
Naast muzikant is Ndour al meer dan dertig jaar voorvechter voor de mensenrechten. Dit doet hij in samenwerking met grote artiesten zoals Bono, Neneh Cherry en Peter Gabriel tijdens tournees en optredens voor miljoenen trouwe fans.
Ndour is een toegewijde soefi. Soefisten geloven dat de Koran en de strikte regels van de sharia uiterlijke regels zijn en dat er diverse stadia van (innerlijke) nabijheid tot God bestaan. Het is uiteraard goed om verdraagzaamheid te prediken, als je er ook naar handelt, en dat wil wel eens fout gaan, zoals we in de film kunnen zien. Op een promotietoer voor ‘Egypt’ is NDour geboekt in een club in Dublin (Ierland), samen met zijn orkest onder leiding van Kabou Gueye. En wat gebeurt er? NDour weigert op te treden als de klanten niet stoppen met drinken. Dat de islam meerdere stromingen heeft, wordt hier bewezen, want een volledig Senegalese band – meestal Soefi – zou dit niet doen, maar de enkele Egyptenaren in de band strooien roet in het eten. Tot zover verdraagzaamheid.

Regisseuse Elizabeth Chai Vasarhelyi volgde Ndour gedurende twee jaar door Afrika, Europa en Amerika. De film laat zien hoe de zanger omgaat met tegenslagen en uiteindelijk steeds weer het publiek voor zich weet te winnen, zowel thuis als daarbuiten. De film opent de deur naar een hoopvol leven met respect voor familietradities, het vertellen van verhalen en het verlangen om muziek met de wereld te delen.
Is deze 102 minuten durende docu-film iets wat je gezien moet hebben? Als je mijn mening vraagt, wacht dan even op de dvd, want dat is waar hij thuishoort, op je dvd-schap. Dit is niet echt een film, niet echt een documentaire. Na zowat 50 minuten inleiding, waarbij je de obligate terugkeer van NDour naar zijn jeugd in Dakar volgt en hij vervolgens nog even uitlegt wat de Ramadan betekent voor de islam, komen we eindelijk aan het gedeelte dat op het controversiële album ‘Egypt’ focust vol met heilige liederen waarin hij zijn moslimgeloof viert, met als resultaat dat hij vele niet-moslim fans tegen de borst stoot. Als Youssou zingt over liefde, over de Afrikaanse onafhankelijkheid van de rest van de wereld door zelfrealisatie, weet heel de wereld waarover hij het heeft, maar de Soefi NDour is geen bruggenbouwer, en naar de reacties te zien, dus ook niet binnen de islamitische wereld.

DE PLAATSBEKLEDER

Hochhuth 1965

De zogenaamde plaatsvervanger van Jezus op aarde, paus Benedictus XVI, ook wel bekend als voormalige Hitlerjongen Joseph Ratzinger, heeft beslist de vier door aartsbisschop Marcel Lefebvre gewijde bisschoppen, die door zijn voorganger Johannes Paulus II werden geëxcommuniceerd terug in de kerk op te nemen. In 1988 was Ratzinger wel de verantwoordelijke onderhandelaar van de Heilige Stoel in de kwestie rond de omstreden en geëxcommuniceerd geachte aartsbisschop Marcel Lefebvre en diens Priesterbroederschap Sint Pius X.

Onder deze vier is ook de Holocaustontkenner William Richardson. Richardson heeft wel geluk dat hij niet in België woont, want hier zou hij sowieso in de gevangenis belanden.
Dat Ratzinger deze daad stelde, zou volgens Maarten ’t Hart liggen aan de geaardheid van de paus, die hij een niet praktiserend homoseksueel noemt. (Wanneer volgt er een woeste betoging van miljoenen Nederlanders tegen ’t Hart? En een dagvaardiging van advocaat Spong die hem voor de Hoge Raad daagt?) Maarten verwijst hierbij naar het in Nederland in 1963 verschenen boekje van diezelfde Ratzinger, ‘De Christelijke broederlijkheid’, dat in Duitsland drie jaar voordien verscheen. Aan de hand van honderden aanhalingen van de woorden ‘broeder’ – ‘broederschap’ – en ‘broederlijkheid’ meent ’t Hart dit te moeten vaststellen. Zwakke argumentatie? Niet helemaal. Als men er de Brief aan de bisschoppen van de Katholieke Kerk over de pastorale zorg voor homoseksueel geaarde personen (1986) en Overwegingen bij voorstellen om een wettelijke erkenning te verlenen aan verbintenissen tussen homoseksueel geaarde personen (2003) op naleest, kan men in de eerste brief terugvinden: "Hoewel de bijzondere neiging van een homoseksueel geen zonde is, is het een min of meer sterke tendens die naar een intrinsiek moreel kwaad neigt; en dus moet de neiging zelf als objectieve storing worden gezien." en ook "Het is betreurenswaardig dat homoseksueel geaarde personen het voorwerp geweest zijn en nog zijn van gewelddaden in woord of daad. Daar waar dit plaatsvindt, moet dit door de herders van de Kerk veroordeeld worden." Met deze brief bevestigde hij de kerkelijke leer, die een duidelijk onderscheid maakt tussen geaardheid (persoon) en de levenswijze (zonde) die eruit kan voortvloeien. En de vier die gratie kregen zouden volgens 't Hart tot de broederschap van 'mannen' behoren.
Maar terug naar William Richardson en zijn beweringen en dan kom ik tot de vaststelling dat wanneer Ratzinger de heer Richardson terug in de kerk opneemt, hij zich meteen ook achter diens gedachtegoed schaart. En dan denk ik weer aan het controversiële toneelstuk ‘De plaatsbekleder’ van Rolf Hochhuth uit 1963.
In dit onhistorische toneelstuk komt het erop neer dat de Jodenvervolging onder de aandacht van de toenmalige paus, Pius XII, wordt gebracht en dat hij er helemaal niets aan gedaan zou hebben, zelfs geen protest uitsprak of iets dergelijks, maar opmerkte dat het het verdiende loon van de joden was omdat zij Christus aan het kruis doodden...
Ik hou mijn hart vast.