In 1968 werd ene Bill Vukovich junior uit Fresno, Californië, Rookie of the Year in Indianapolis, een eretitel die jaarlijks wordt toegekend aan de best presterende debutant in de Indy 500. De ene naam spreekt al wat meer tot de verbeelding dan de andere. Jackie Pretorius bijvoorbeeld, vonden wij een geweldige naam voor een autocoureur. Masten Gregory ook. En Bill Vukovich junior. Dat junior deed ons al snel op zoek gaan naar senior. We vonden een legende.
Bill senior, geboren in 1918 als Vaso Vucurovic, was de jongste zoon in een Joegoslavisch immigrantengezin van tien, hardwerkend en fier, arm maar proper zoals ze zeggen. Na de dood van vader Yvoan –hij pleegde, moegestreden, zelfmoord op Bill’s veertiende verjaardag- en met de oudste kinderen al het huis uit, kwam de verantwoordelijkheid voor het gezin op de schouders van Bill en zijn broer Eli terecht. In volle Grote Depressie hadden de jongens geen andere keus dan de school eraan te geven en te gaan werken voor het gezin. De twee tieners deden het met liefde, moed, toewijding en veel doorzettingsvermogen. Want het was hard labeur, omzeggens de klok rond. Hun enige verzetje was de aftandse Ford T die Yvoan ooit had aangeschaft. Ze raceten ermee door de velden, op jacht naar een prairiehaas voor het avondeten, Bill aan het stuur.
Altijd op zoek naar manieren om een dollar bij te verdienen, kwamen de jongens in de racerij terecht, in die dagen een quasi loutere amateur bedoening. Aspirant coureurs boden hun diensten aan bij rijke en minder rijke auto-eigenaars. Wie talent had, ook al was hij zo arm als een kerkrat, kon in die tijd nog een heel end komen. Talent had Bill, en voor de eerste keer in zijn leven had hij zowaar ook wat geluk. In de jaren 30 werden midget races, sprintwedstrijden op dirt tracks voor pijlsnelle eenzittertjes in zakformaat, razend populair aan de Amerikaanse Westkust. Bill bevond zich op het juiste moment op de juiste plaats. Hij werd de ster van de Californische midget racerij en kreeg van de pers de bijnaam Giant of the Midgets. Zijn concurrenten noemden hem meesmuilend the mad Russian, al was hij noch Russisch, noch gek. Maar op de piste gaf Bill nu eenmaal geen kwartier want hij had een gezin te voeden.
In 1950 trok hij naar de Indy 500. De Indianapolis Motor Speedway is een weidse, intimiderende plek. Veel coureurs kunnen er nooit hun draai vinden. Bill wel. Hij voelde er zich meteen als een vis in het water.
De Vukovich legende begon in 1952. Bill reed superieur aan de leiding toen hij, op 20 mijl van de finish, door mechanische pech werd uitgeschakeld. In 1953 (mijn geboortejaar) leidde hij de race vrijwel van start tot finish. Hij dubbelde het volledige deelnemersveld. Net zo in 1954. Slechts twee coureurs, Mauri Rose en Wilbur Shaw, was het eerder gelukt back to back te winnen, en nooit met het overwicht dat “Vuky” nu al drie jaar op rij had tentoongespreid.
1955 moest de ultieme consecratie worden. Bill, “die kleine Slaaf” zoals hij zichzelf omschreef, zou de eerste coureur worden die drie zeges op rij scoorde in The Greatest Spectacle in Racing. In de 57ste ronde van de wedstrijd kwam hij om het leven in een dwaas ongeval waaraan hij part noch deel had. Bill junior was elf, zijn zusje Marlene veertien, even oud als Bill senior toen die zijn vader verloor. Marlene zou later, als ze thuiskwam van school, haar moeder Esther vaak aantreffen in haar kamer, waar ze keer op keer ‘Memories are made of this’ van Dean Martin draaide op Marlene’s platenspeler.
Twintig jaar na de eerste Indyzege van zijn vader, werd Bill junior tweede in de Indy 500 van 1973. Wij namen het Gordon Johncock bijna kwalijk dat hij gewonnen had, ook al had hij het evenmin gratis en voor niets gekregen. De Indy carcarrière van Bill junior was minder indrukwekkend dan die van zijn vader. Junior was een intelligente man, een charmante spotter en tegelijk een ernstige, competente coureur die weinig brokken maakte en hoog scoorde. Al werd hij geen vaste winnaar, hij werd een alom gewaardeerde vaste waarde in het Indy carcircuit, en op latere leeftijd een wise old man, mentor voor zijn zoon Bill, die in de voetsporen van zijn vader en grootvader wilde treden. Met Bill III werd de familie Vukovich een derde generatie racefamilie, zoals de Unsers, de Andrettis en de Pettys.
In 1988, twintig jaar na zijn vader, werd Bill III op zijn beurt Rookie of the Year in Indianapolis.
Hij verongelukte in 1990 op het circuit van Bakersfield in Californië.
Op een of andere manier wist junior het allemaal te verwerken, of toch minstens een plaats te geven. Hij bleef de vriendelijke, beminnelijke man die hij altijd al geweest was, nu met een beschouwelijk, soms bijna filosofisch kantje. Het overlevingsinstinct van zijn vader, zou men kunnen zeggen. Hij is 79 jaar oud, overleden.
Het zal druk geweest zijn aan de Regenboogbrug.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten